ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 2024లో రైతుల సంక్షేమానికి పెద్ద పీట వేస్తూ ‘అన్నదాత సుఖీభవ పథకం’ను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ పథకం కింద ప్రధానంగా రాష్ట్రంలోని రైతులకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం, రైతుల పెట్టుబడి ఖర్చులను తగ్గించడం, పంటల విక్రయానికి సులభతరం చేసే విధానాలు అమలు చేయడం ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ పథకం ద్వారా రైతులకు పెట్టుబడికి కావలసిన మొత్తాన్ని ప్రభుత్వం నేరుగా బ్యాంక్ ఖాతాల్లో జమ చేస్తుంది.

Annadata Sukhibhava

పథకం లక్ష్యాలు:

1. రైతుల ఆర్థిక భద్రతను మెరుగుపరచడం.
2. రైతులు నష్టపోకుండా, పంటల వేసవాటికి అవసరమైన పెట్టుబడి సాయం అందించడం.
3. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను మెరుగుపరచి, దేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో పోటీ శక్తి పెంచడం.
4. రైతుల రుణభారాన్ని తగ్గించడం.
5. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు కనీస మద్దతు ధర కల్పించడంలో ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడం.

అర్హత:

1. రైతుల సంఖ్యా నమోదు: అన్నదాత సుఖీభవ పథకానికి అర్హత పొందడానికి, రైతులు 18 సంవత్సరాలు నిండిన భారతీయ పౌరులు ఉండాలి.
2. భూమి వివరాలు: ఈ పథకం కింద రైతులకు వారి భూమి వివరాల ఆధారంగా ఆర్థిక సాయం అందించబడుతుంది. భూమి వివరాలను రైతు భవిష్యత్ ఆధారంగా నమోదు చేయాలి.
3. ఆధార్ లింక్: పథకంలో పొందిన సాయం నేరుగా బ్యాంకు ఖాతాలలో జమ అవుతుంది కాబట్టి, రైతులు తమ ఆధార్ కార్డు నంబరును బ్యాంకు ఖాతాతో అనుసంధానం చేసుకోవాలి.

అనుసరణా విధానం:

1. సాయం మొత్తం: ప్రతి రైతు కుటుంబానికి రూ. 20,000 వరకు ఆర్థిక సాయం అందజేస్తారు.
2. నేరుగా బ్యాంకు జమ: రైతులకు ఈ సాయం నేరుగా వారి బ్యాంకు ఖాతాలలో ప్రభుత్వం జమ చేస్తుంది. ఈ మొత్తం రెండు విడతలుగా విడుదల చేయబడుతుంది.
3. పంటల జాబితా: రైతులు ఆర్ధిక సాయాన్ని సాధించడానికి అర్హత పొందిన పంటల జాబితాను ప్రభుత్వం విడుదల చేస్తుంది.

అన్నదాత సుఖీభవ పథకం అమలు విధానం:

1. గ్రామ సచివాలయాలు: గ్రామ సచివాలయాల్లో ఈ పథకం కింద రైతుల వివరాలు నమోదు చేసుకోవచ్చు. పంట పండించే రైతులు, పట్టా రైతులు ఈ పథకానికి అర్హులు.
2. విచారణ మరియు నిర్ధారణ: రైతులు నమోదు చేసుకున్న వివరాలను అధికారులు పరిశీలిస్తారు, భూమి యొక్క చట్టపరమైన డాక్యుమెంట్లను నిర్ధారిస్తారు.
3. అకౌంట్ జమ: ఒకసారి నమోదు పూర్తి అయితే, రైతుల ఖాతాల్లో నేరుగా సాయం డబ్బు జమ అవుతుంది.

పథకానికి సంబంధించిన ముఖ్య విషయాలు:

1. రైతు కుటుంబాలకు ఆర్థిక రక్షణ: ఈ పథకం కింద ప్రభుత్వం రైతు కుటుంబాలకు పెట్టుబడి సహాయంగా ఆర్థిక సాయం అందిస్తుంది.
2. ఆధార్ అనుసంధానం: సాయం అందుకోవాలంటే రైతు యొక్క ఆధార్ మరియు బ్యాంకు ఖాతా తప్పనిసరిగా అనుసంధానించాలి.
3. సాంకేతిక పర్యవేక్షణ: పథకానికి సంబంధించిన సమాచారం మరియు డబ్బు జమ పరిస్థితిని రైతులు ఆన్లైన్లో చూడవచ్చు.

పథకంలో చేర్చిన మరిన్ని సదుపాయాలు:

1. ఇన్సూరెన్స్ సదుపాయం: రైతుల భవిష్యత్ భద్రత కోసం ఈ పథకం కింద రైతులకోసం ఇన్సూరెన్స్ సదుపాయం కూడా ఉంది. పంటలు నష్టపోతే, ఆ నష్టానికి గాను రైతులకు రక్షణ ఇన్సూరెన్స్ ద్వారా అందించబడుతుంది.
2. టెక్నాలజీ ఆధారంగా సేవలు: స్మార్ట్‌ఫోన్ యాప్ ద్వారా రైతులకు సకాలంలో సమాచారాన్ని అందించడం, ఆన్‌లైన్ ద్వారా సాయం అనుసరించటం.

పథకంలో తీసుకోవలసిన చర్యలు:

1. పథకం వివరాలను తెలుసుకోవడం: రైతులు తమ పాఠశాలలు లేదా గ్రామ సచివాలయాలలోని అధికారుల ద్వారా పథకానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను తెలుసుకోవాలి.
2. నమోదు ప్రక్రియ: రైతులు తమ ఆధార్ మరియు భూమి వివరాలతో గ్రామ సచివాలయాలను సంప్రదించాలి.
3. సాయం పొందడం: పథకంలో అర్హత పొందిన రైతులు వారి ఖాతాలో డబ్బు జమ విషయాన్ని సాంకేతికత ద్వారా నిర్ధారించుకోవచ్చు.

ప్రభుత్వం తీసుకున్న మరిన్ని చర్యలు:

1. కనీస మద్దతు ధర: ప్రభుత్వం పంటలకు కనీస మద్దతు ధరను ఇచ్చే విధానాన్ని కూడా అమలు చేస్తోంది.
2. పంటల బీమా పథకం: రైతుల భద్రత కోసం పంటల బీమా పథకం ద్వారా పంట నష్టాన్ని తగ్గించేందుకు చర్యలు తీసుకుంది.
3. ఇతర సహాయాలు: ప్రభుత్వం రైతులకు బీమా, బీమా సబ్సిడీలు, రుణ మాఫీ వంటి అదనపు సదుపాయాలను అందిస్తోంది.

Annadata Sukhibhava

ఫలితాలు మరియు లబ్ధి:

1. రైతుల ఆర్థిక భద్రత: ఈ పథకం ద్వారా రైతులు ఆర్థికంగా స్వయం సమృద్ధి సాధించగలరు.
2. ఉత్పత్తి పెంపుదల: పెట్టుబడి ఖర్చులను తగ్గించడం వల్ల రైతుల ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.
3. పంటల నాణ్యత: వ్యవసాయ రంగం నాణ్యమైన పంటలను ఉత్పత్తి చేయడం వల్ల దేశీయంగా మరియు అంతర్జాతీయంగా పోటీ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.

సాంకేతిక పరిజ్ఞానం:

అన్నదాత సుఖీభవ పథకం సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ప్రధానంగా ఆధారపడి పని చేస్తుంది. రైతులు తమ పేరు నమోదు చేసిన తర్వాత, సకాలంలో సాయం పొందడాన్ని ప్రభుత్వం నిఘా చేస్తుంది. ఈ పథకంలో ఎలాంటి అవినీతి, సమస్యలు తలెత్తకుండా చర్యలు తీసుకోవడం కోసం, ప్రతి దశలో డిజిటల్ పర్యవేక్షణ ఉంటుంది.

మొత్తం వివరణ:
ఈ పథకం కింద రైతులు ప్రతి ఏడాది కనీసం రూ. 20,000 వరకు పెట్టుబడికి కావలసిన సాయం పొందవచ్చు.

పత్తిలో పూత దఫాలుగా రావడం వలన ప్రత్తిని కనీసం నాలుగైదు సార్లు తీయాల్సి వుంటుంది. సరైన పద్దతులు అవలంబించనట్లయితే పత్తి ధర పలకదు. పత్తి తీసే కూలీలకు ఈ విషయంలో శిక్షణ అవసరం.

పత్తి తీసేటపుడు జాగ్రత్తలు:

1. బాగా ఎండిన పత్తిని మాత్రమే గుల్లల నుండి వేరు చేయాలి.

2. ఎండిన ఆకులు, చెత్త కలువనీయకూడదు

3. పింజ పొడవును బట్టి ధర పలుకుతుంది. కాబట్టి ఏ రకానికి ఆ రకం మండెలు కట్టి అమ్ముకోవాలి.

    ఎం.సి.యు -5, సవిత, డి.సి.హెచ్‌. 32 వంటి రకాలకు ఎక్కువ ధర లభిస్తుంది.

4. గుడ్డి పత్తిని విడిగా సేకరించాలి.

పత్తి నిల్వలో మెళకువలు:

1. మంచు కురిసే ఉదయం వేళలో పత్తి తీయరాదు. తడిగా వున్న పత్తిని ఆరబెట్టి నిల్వ చేయాలి.

2. నిల్వ చేసిన పత్తికి గాలి తగిలేట్టు, తేమ తగలకుండా చూడాలి.

నిజంగా మార్కెట్ సమస్యల గురించి అధ్యయనం చేయాలని అనుకుంటే కర్నూల్ జిల్లా ఆదోని పత్తి మార్కెట్ ను సందర్శించండి. పత్తి మార్కెట్ సమస్యల గురించి ఏకంగా PHD చేయవచ్చు.ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో అతి పెద్ద పత్తి మార్కెట్ రోజుకు 15,000 క్వింటాళ్ల పత్తి మార్కెట్ కు వస్తుంది కానీ ఏమి లాభం దీంట్లో CCI ( కాటన్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా) వారు కొంటున్నది 1000 క్వింటాళ్ల లోపే.అంటే14,000 క్వింటాల్ల కు పైగా ప్రవేటు వ్యాపారస్తులే కొంటున్నారు.ఎందుకు ప్రవేటు వ్యాపారస్తులకు అమ్ముతున్నారు అని రైతులను అడిగితే వారు చెప్పిన బాధలు.

CCI వారు పత్తి కొనాలంటే వారికి తగిన డాక్యుమెంట్స్ ఇవ్వాలి.
1. మన పంట మొదటగా ఈ క్రాప్ బుకింగ్ జరిగి ఉండాలి.పొరపాటున ఈ క్రాప్ బుక్కింగ్ జరగక పోతే అగ్రికల్చర్ మార్కెట్ కమిటీ వారు జారీ చేసిన ఒక పర్మెట్ లో ఈ రైతు ఇన్ని ఎకరాలు పత్తి వేసిన మాట వాస్తవమే అని గ్రామ VRO,వ్యవసాయ అధికారి, మార్కెట్ కమిటీ కార్యదర్శి సంతకాలతో కూడిన ఫార్మెట్ ఇవ్వాలి. పోనీ ఇదంతా చేసి రైతులు అన్ని డాక్యుమెంట్స్ ఇచ్చిన తర్వాత వారు పేరు నమోదు చేసుకుని ఏ తేదీన పత్తి మార్కెట్ కు తీసుకు రావాలి అన్నది ఫోన్ చేసి చెప్తాము అని పంపుతారు.కొందరు రైతులు మేము అన్ని డాక్యుమెంట్స్ ఇచ్చి 20 రోజులు అవుతుంది మాకు ఇప్పటి వరకు ఫోన్ లేదు,మెసేజ్ లేదు అని అక్కడ కలసిన చాలా మంది రైతులు తమ భాదను వ్యక్తం చేశారు. ఇన్ని డాక్యుమెంట్లు ఇచ్చిన తర్వాత కూడా ఏ తేదీకి పత్తి కొంటారో తెలియని పరిస్థితి. ఇప్పటికీ రిజిస్టర్ అయిన 600 మందికి ఇంకా తే తేదీన కొంటారు అనే విషయం తెలియదు.ఇప్పుడు నమోదు అవుతున్న వారికి డేట్ ఎప్పుడు వస్తుందో కనీసం అధికారులకు కూడా తెలియటం లేదు. అసలు విషయం ఏమంటే రోజుకు 600 మంది రైతులు పత్తి తీసుకు వస్తుంటే మన CCI 40 మందిది కూడా పత్తి కొనటం లేదు. మా వైపు నుండి డాక్యుమెంట్ ప్రాసెస్ త్వరగా పూర్తి చేస్తాము,CCI వారు ఇలా రోజుకు 40 మందిది కింటే సమస్య ఎప్పుడు పరిష్కారం అవుతుంది అని AMC ( అగ్రి కల్చర్ మార్కెట్ కమిటీ) వారి వాదన,ఇక మేము రోజుకు 40 మందికి మించి కొనకలేము,మేము మూడు జిన్నింగ్ మిల్లుల తోనే ఒప్పందం చేసుకున్నాము.అంతకు మించి స్టాక్ పెట్టుకొలేము అంటారు CCI వారు.కానీ మధ్యలో చాలా నష్ట పోతున్నారు పత్తి రైతులు.కానీ ఇది మరీ అంత పరిష్కారం కానీ సమస్య ఏమీ కాదు.CCI రోజుకు కనీసం 100 మంది రైతుల పత్తి కొనే ఏర్పాటు చేసుకుంటే చాలు వీలైనంత మంది రైతులు పత్తి CCI కి తీసుకు వస్తారు. రైతులు ప్రవేటు వ్యాపారస్తులకు అమ్మటం వలన ఒక్క క్వింటాలు కు కనీసం 500 నష్ట పోయిన రోజుకు 14000 క్వింటాల్లు అంటే ఒక్క పత్తి పంట పైనే రోజుకు ఆదోని మార్కెట్ లోనే 70 లక్షల రూపాయలు నష్ట పోతున్నారు అంటే ఇలా ఎన్ని రోజులు, ఎన్ని లక్షలు నష్ట పోవాలి. తక్షణం CCI కొనుగోలు చేసి రైతులకు న్యాయం చేయాలి.లేదంటే ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోనే అత్యంత పెద్ద పత్తి మార్కెట్ అయిన ఆదోని మార్కెట్ పై CCI పై ప్రజలు విశ్వాసం కోల్పోతారు.ఇక మీడియా మిత్రులు కూడా సమస్య తీవ్రత గురించి మరింత అధ్యయనం చేసి వాస్తవాలు వెలుగు పరిస్తే దానిపై ఒక చర్చ జరిగి ఎక్కువ మంది పత్తి CCI కొని రైతులకు మేలు జరిగే అవకాశం ఉంది.

‘దొడ్డుబియ్యం మంచిదా? సన్నబియ్యం మంచిదా?’, ‘తెల్ల బియ్యం మంచిదా, బ్రౌన్‌ రైస్‌ మంచిదా?’, దేశీ రకాలు మంచివా లేక అభివృద్ధి చేసిన అధిక దిగుబడి నిచ్చే వంగడాలు మంచివా? రైతుల్ని, వినియోగదారులను రోజు వేధించే ప్రశ్నలు.  బియ్యంలో ఏమి పోషకాలు లేవు, లావు పెరగటానికి వరిబియ్యం ముఖ్య కారణం అని కొందరు, ఉత్పత్తిలో అధిక నీరు తీసుకోవటంతో పర్యావరణ సమస్యలు ఎక్కువ అని కొందరు, అస్సలు వరి మానేస్తే అన్ని సమస్యలకు పరిష్కారం అని కొందరు అంటున్న సమయంలో మన దేశం లో వరి పంట గురించి, పంట రకాల గురించి, బియ్యం చేసే విధానాల గురించి, ఎవరు ఎన్ని మాట్లాడినా రైతులు వరి పండిచటం కానీ, వినియోగ దారులు వరి బియ్యం తినటం కానీ ఎందుకు మానలేక పోతున్నారో తెలుసుకోవటం ముఖ్యం. 

‘దొడ్డు బియ్యం’ అంత మంచివైతే ఇన్నాళ్ళూ వాటిని ఎందుకు మరిచి పోయారని, మా చిన్నప్పుడు అనేక రకాల బియ్యం తినేవాళ్లం అని, ఎర్రబియ్యం ఎంతో ఆరోగ్యకరమని, సువాసనలు వెదజల్లే ‘చిట్టి ముత్యాల’ అన్నం కలుపుకుని తింటే నేతితో కలుపుకున్నంత రుచిగా ఉండేదని పెద్దవాళ్ళు గుర్తు చేసుకోవడం విని మరి అవన్నీ ఏమైపోయాయని చాలా మందికి అనుమానం వచ్చింది.

దీనికి తోడు బియ్యంలో కేవలం ‘పిండి పదార్థాలు’ (కార్బోహైడ్రేట్స్‌) మాత్రమే ఉంటాయని, డయాబెటిస్‌ వున్నవారు ‘బియ్యం పదార్థాలు’ తగ్గించుకోవాలనడంతో అసలు బియ్యంలో ఉన్న పోషకాలు ఏమిటి, దానిలో పిండి పదార్ధాలు తప్ప మరేం లేవా అనే సందేహాలు కూడా ముసురుకున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో వరి ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు, వరి విషయంలో మనం ఎదుర్కొంటున్న సమస్యల గురించే ఈ నెల కవర్‌ స్టోరీ.

వరి అన్ని ఆసియా దేశాల ప్రజల ముఖ్య ఆహారం. ప్రపంచంలో ఉత్పత్తి అయ్యే వరిలో 92 శాతం ఈ ప్రాంతంలోనే అవుతుంది. అందులో 90 శాతం ఇక్కడే వినియోగమవుతుంది కూడా. ప్రపంచ జనాభాలో సగానికి పైగా ప్రజలు ఆహారం కోసం, జీవనోపాధి కోసం వరి మీద ఆధారపడతారు అని చెప్పడం అతిశయోక్తి కాదు. మన దేశంలో అయితే ముఖ్యంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాలలో వరే ముఖ్య పంట. ముఖ్యమైన ఆహారం కూడా. అందులో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం వరి కారణంగా ‘అన్నపూర్ణ’గా పేరు తెచ్చుకుంది.

లక్షకు పైగా రకాలు

జన్యు వైవిధ్యం ఎక్కువగా ఉన్న పంటలలో వరి ముఖ్యమైనది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా లక్షకు పైగా వరి రకాలు ఉన్నాయని గుర్తించారు. స్వాతంత్య్రం వచ్చే నాటికి మన దేశంలో 50 వేల రకాలకు పైగా సాగులో ఉన్నాయని నివేదికలు చెపుతున్నాయి. అయితే మన రైతులకి వంగడాల గురించి రాసిపెట్టుకోవడం అలవాటు లేకపోవడం వలన ఇంకా కొన్ని వేల రకాలు ఆ నివేదికలలోకి రాకపోయి వుండవచ్చని అంచనా. ఆసియా ఖండంలో పండే వరిలో మూడు ప్రాంతీయ రకాలు ఉన్నాయి. ఇవి ఇండికా, జపానికా, జవానికాలు. ప్రకృతిలో పరిణామాల ప్రభావంతోనూ, తమ ప్రాంతానికి, వనరులకి, ఆహారపు అలవాట్లకు, రుచులకు అనుగుణంగా రైతులు చేసుకున్న ఎంపిక వల్లనూ ఈ వైవిధ్యం ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా వరి తినే విధానాన్ని బట్టి ఈ ఎంపిక సాగింది. ఈ వరి రకాల్లో వ్యత్యాసం ముఖ్యంగా గింజలలోని పిండి పదార్థం యొక్క భౌతిక, రసాయనిక లక్షణాల వలన ఏర్పడింది. పిండి పదార్థాలలో ఉండే ఈ వ్యత్యాసాల వలనే వండిన తర్వాత అన్నం పొడిగా ఉండడం లేదా జిగటగా ఉండడం జరుగుతుంది. జపానికా రకాలలో అమైలోజ్‌ తక్కువగా (దాదాపు 15 శాతం) ఉంటుంది. దీని వలన వండినపుడు అవి మెత్తగా అయిపోయి జిగటగా ఉంటాయి. తూర్పు ఆసియాలో ఇవి ఎక్కువగా పండిస్తారు. వాడతారు. మనదేశంలో పండే ఇండికా రకాలలో అమైలోజ్‌ (దాదాపు 20 శాతం) ఎక్కువ ఉంటుంది. దాని వల్లే అన్నం పొడిగా వస్తుంది.

వన్నెల వరి

వరి గింజలోని పై పొరలో ఉండే ‘ఆంత్రోసైనిన్‌’ అనే పిగ్మెంట్‌ వలన అనేక రంగుల వరి రకాలను మనం చూడవచ్చు. ఎరువు, ఊదా రంగుల నుండి గోధుమ, నలుపు వరకు రకరకాల రంగుల్లో వడ్లు పండుతాయి. మిల్లింగ్‌ జరిగేటప్పుడు ఈ బియ్యం పై పొర తీసివేస్తే లోపల గింజ చాలా వరి రకాలలోనూ తెల్లగానే ఉంటుంది. మన తెలుగు రాష్ట్రంలోనూ ఎన్నో రకాలు పండిస్తున్నారు. అనంతపురం జిల్లాలో చిన్నంగి, నల్గొండ జిల్లాలో ఎర్రబియ్యం ‘గొట్టెలు’ చాలా మంది ఇష్టంగా తింటారు. విశాఖ మన్నెంలో నల్ల వడ్లు, ఇసుక రవ్వలు  నేటికీ పండిస్తున్నారు. అయితే వినియోగదారులు ఎక్కువగా పాలిష్‌ చేసి తెల్లగా ఉండే బియ్యాన్నే ఇష్టపడడం వలన గింజ పై పొర తీసివేసి అమ్మడం జరుగుతోంది. దీనివలన రంగుతో పాటు ఎంతో విలువైన పోషకాలు కోల్పోతున్నాం మనం. ఎరుపు వరి రకాలలో ఐరన్‌, జింక్‌ వంటి సూక్ష్మ పోషకాలు 2, 3 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి.   

ప్రతి ధాన్యపు గింజ లో రెండు బియ్యపు గింజలు వుండే ‘జుగల్‌’ రకం, మూడు బియ్యపు గింజలు వుండే ‘సౌతేన్‌’ రకం మన దేశం లో ఒకప్పుడు ఉండేవి. అలాగే చల్ల నీళ్ళల్లో వేయగానే తినటానికి వీలుగా అయ్యే రకం వరి అస్సాం లో వుంది.

అయితే ఈ రంగులు కేవలం గింజలల్లో మాత్రమే కాకుండా, ఆకుల్లో కూడా అనేక రంగుల వరి రకాలు వున్నాయి. జపాన్‌ దేశంలో అయితే పొలంలో అనేక రకాల వరి రకాలు పొలంలో వేసుకునేటప్పుడు రకరకాల డిజైన్‌ లు వచ్చేలా, వాటిల్లో పోటీలు నిర్వహించుకోవటం చేస్తారు. చైనా దేశంలో యున్నాన్‌ రాష్త్రం లో కొండ వాలు పైన మడులు చేసి పండించే అలవాటు వుంది. అక్కడి రైతులందరూ కలిసి ఒక ప్రణాళిక ప్రకారం అనేక రకాల వరి పండించటం వలన చూడటానికి దేశ విదేశాల నుంచి ప్రజలు అక్కడికి వస్తారు. అలాగే గింజ ఆకారం లో కూడా బాగా పొడవు గింజ వుండే బాసుమతి రకాలతో పాటు, చిన్న సన్న రకాలు, గుండ్రటి రకాలు అనేకం వున్నాయి.

సువాసనల వరి:

రంగులు, అకారాలే కాక వరి పంటలో అనేక రకాల సువాసన రకాలు కూడా వున్నాయి. అన్నీ ప్రత్యేక సువాసనలు కలిగిన రకాలే. సుమతి, బాసుమతి లాంటి రకాలే కాక జీరా వరి, చిట్టి ముత్యాలు వంటి రకాలు అనేకం వున్నాయి.

ఆరోగ్యదాయక వరి

అలాగే అనేక ఆరోగ్య సమస్యలకు పరిష్కారం చూపే వరి రకాలు వున్నాయి. కేరళ రాష్ట్రము లో ‘నవారా’, తమిళ్‌ నాడు లో ‘మాప్పిళ్లై’ రకాలు మగ వాళ్ళల్లో ‘ఫెర్టిలిటీ పెంచుతాయని చెపుతారు.. అలాగే గర్భవతులకి ఎక్కువ ఐరన్‌ అందించే రకాలు వున్నాయి.

అన్ని నేలల్లోనూ పండుతుంది

వరి పంట అనేక ప్రత్యేకతలు కలిగినది. మైదాన ప్రాంతాలలోనూ, కొండలమీదా, పూర్తిగా నీటిలోనూ, పూర్తిగా వర్షాధారంగానూ కూడా పండే పంట ఇది. వరి నీటి మొక్క కాదు. అయితే నీటిని తట్టుకునే మొక్క. కలుపు నివారణ కోసం నీరు పెట్టడం జరుగుతోంది. ప్రతి పరిస్థితికీ అనువైన రకాలు తరతరాలుగా రైతులు ఎంచుకుని సాగు చేసుకుంటున్నారు. నీటి ముంపుకు గురి అయ్యే ప్రాంతాలలో నీటి మట్టంతో పాటు పెరిగే రకాలు నేటికీ పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాష్ట్రంలో సాగులో ఉన్నాయి. ఈ రకం వరి ఒకే రోజు 1-2 అడుగులు కూడా పెరుగుతుందనేది ఎంత మందికి తెలుసు? అలాగే సముద్రతీర ప్రాంతాలలో ఉప్పునీటి కయ్యలలో పెరగగలిగే వరి రకాలూ ఉన్నాయి. సునామీ తర్వాత తమిళనాడులో అనేక తీర ప్రాంతాల పంట చేలు ఉప్పుబారిపోయినప్పుడు ఉప్పునీటిని తట్టుకునే ఈ రకాలను ఒరిస్సా రాష్ట్ర ప్రజల దగ్గర నుంచి సేకరించి అక్కడి రైతులకు ఇచ్చి వారి పంట కోల్పోకుండా కాపాడగలిగారు. 

నిజానికి నీరు నిలబడి జాలు వుండే పంట భూములను ‘ూaససవ ‘ అంటారు. అలాంటి భూములలో కూడా పండ కలిగే పంట వరి. వరి లో ఎరువులు పురుగుమందులు వాడక పోతే ఇదే నీటిలో చేపలు బాతులు పెంచుకోవచ్చు.   

వరి సాగు పర్యావరణం పై ప్రభావం 

నీరు కట్టి పండించే పద్దతులనే అన్ని చోట్లా ప్రోత్సహించడం వలన 1950లలో 50 శాతం పైగా వున్న మెట్ట వరి నేడు మచ్చుకు కూడా కనిపించడం లేదు. మెట్ట ప్రాంతాలలో కూడా నీరు కట్టి పండించే పద్ధతి రావడం వల్లనే భూగర్భ జలాలు నేడు అడుగంటి పోతున్నాయి. పంజాబ్‌  లాంటి రాష్ట్రంలో భూగర్భ జలాలు 800 అడుగుల కంటే కిందకి వెళ్లి పోయాయి. ఒక ఎకరంలో నీరు కట్టి పండించే వరికి సుమారుగా 60,00,000 లీటర్ల నీరు ఖర్చు అవుతుంది. అది సుమారుగా 100 కుటుంబాలు సంవత్సర పాటు ఇంటి అవసరాల కోసం వాడే నీటితో సమానం. దీనికి తోడు నీరు నిలబెట్టి పండించే వరి వలన వాతావరణం లోకి మీథేన్‌ వాయువు వెలువడుతుంది. ఇది భూతాపం పెంచటంలో కార్బన్‌ డయాక్సైడ్‌ కంటే దాదాపు 21 రెట్లు ఎక్కువ ప్రమాదకరం.  

తక్కువ నీటి వినియోగంతో పండించే ‘శ్రీ’ వరిని ప్రభుత్వం ప్రోత్సహిస్తున్నట్టు మొదట్లో కనిపించినా, అధికారులు, శాస్త్రవేత్తల మధ్య ఉన్న బేధాభిప్రాయాల వలన మన రాష్ట్రంలో ఆ కార్యక్రమం నత్తనడక నడుస్తోంది. నీరు కట్టి పండించే పద్దతిలో ఒక కిలో బియ్యం పండడానికి ఐదు వేల లీటర్ల నీరు వినియోగం అవుతుంది. అంటే ఒక మనిషి సుమారు రోజుకు 200 గ్రాముల బియ్యం తింటారు అనుకుంటే వరి బియ్యం తినడం ద్వారా వెయ్యి లీటర్ల నీటిని వినియోగిస్తున్నాడన్నమాట. ఈ లెక్కన హైదరాబాదు జనాభా ఒక పూట తినే బియ్యం పండించడానికి సుమారు ఒక పెద్ద డ్యామ్‌ రిజర్వాయర్‌ నీరు అవసరం అవుతుంది. మనం పశువుల మేతగా వరిగడ్డి మీద ఎంత ఆధారపడతామో అందరికీ తెలిసిందే. అయితే పాత వరి రకాల గడ్డిని తినినంతగా ఇప్పుడొస్తున్న ఈ అధిక దిగుబడి రకాల గడ్డిని పశువులు ఇష్టపడవు. దీనికితోడు ఈ మధ్యకాలంలో వరి కోత యంత్రాలు రావడంతో ఆ విధంగా వచ్చే గడ్డి పశువుల మేతకు అసలు పనికిరాకుండా పోతోంది. దీనివలన పశుగ్రాసానికి తీవ్రమైన కొరత ఏర్పడి పశువుల్ని అమ్మివేసుకనే పరిస్థితి వస్తోంది. పంజాబ్‌ రాష్ట్రంలో, దేశంలో మిగితా ప్రాంతాలలో వరి యంత్రాలతో కోసిన వెంటనే భూమిలో మిగిలిన మొదల్లను తగలబెట్టటం అలవాటుగా మారింది. దీనితో వాయు కాలుష్యం విపరీతంగా పెరిగింది. ప్రతి సంవత్సరం పంజాబ్‌-హర్యానా రాష్ట్రాలలో కోటి ఎకరాలకు పైగా సాగు అయ్యే వరి పంటలో 90 శాతం పొలాల్లో అక్టోబర్‌ – నవంబర్‌ నెలల్లో 

మొదళ్ళు తగుల బెడుతున్నారు. దీనితో ఈ పొగ గాలి చేరి, గ్రామాలను, పట్టణాలను కమ్మేస్తోంది. పైగా అదే సమయం లో పొగ మంచు కూడా ప్రారంభం కావటం తో సమస్య ఉత్తర భారతం అంతటా పాకింది. గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా ఢిల్లీ నగరం అక్టోబర్‌ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు ఊపిరి బిగబెట్టుకొని వుండాల్సి వస్తోంది.

సగం భూమిలో సోనా మసూరే

హరిత విప్లవం తరువాత ప్రభుత్వం అధిక దిగుబడినిచ్చే కొన్ని రకాలను మాత్రమే ప్రోత్సహించడం వలన త్వరత్వరగా వరిలో వైవిధ్యం కనుమరుగైంది. స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పుడు మన దేశంలో సుమారు 50 వేల రకాలు సాగులో ఉండేవని మొదట అనుకొన్నాం  కదా. అలాంటిది, నేడు దేశంలో దాదాపు 85 శాతం వరి సాగు కేవలం పది అధిక దిగుబడి రకాల మీదనే ఆధారపడి వుంది. మన రాష్ట్రంలో పరిస్థితి ఇంకా ఘోరంగా ఉంది. ఒకప్పుడు మసూరి, నెల్లూరు మొలకొలుకులు, గోదావరి సన్నాలు వంటి సన్న వరి రకాలు, తెలంగాణలో చిట్టి ముత్యాలు లాంటి సువాసన రకాలు, కోస్తా ప్రాంతంలో 120 రోజులలో పండే పునాస రకం, నీరు కట్టకుండా పండే ‘బయగుండాలు’, ఇంకా అడుసుల ధాన్యం, ఏకబీజ, 160 రోజులలో పంటకి వచ్చే ‘ఇసుకరవ్వలు’, సొలాచ్చి, సోనాచేర్రి వంటి అనేక రకాలు పండించిన రైతులు కాలక్రమేణా కేవలం సన్నబియ్యానికే పరిమితమైపోయారు. ఇప్పుడు వరి విస్తీర్ణంలో సగానికి పైగా బిపిటి-5204 అనే రకమే పండుతోంది. దీనినే సోనామసూరి అని కర్నూలు రైస్‌ అని మార్కెట్లో అమ్ముతున్నారు.

అధిక దిగుబడి రకాల పరిశోధనలో కేవలం దిగుబడి, రసాయనిక ఎరువులకు ఎక్కువగా ప్రతిస్పందించే రకాలను ఎంపిక చేసుకోవడం వలన, వాటినే ప్రోత్సహించడం వలన నాణ్యమైన అనేక స్థానిక రకాలు సాగులోనుంచి వెళ్లిపోయాయి. రసాయనిక ఎరువు వేసినప్పుడు మొక్కలు ఏపుగా పెరిగి పడిపోవడంతో పొట్టి రకాలకు ప్రాధాన్యం పెరిగింది. అయితే ఇవి, ఫిలిప్పిన్స్‌లోని అంతర్జాతీయ వరి పరిశోధనా సంస్థ మన దేశంలో పొట్టి రకాల పేరుతో ప్రవేశపెట్టిన ుచీ-1 (్‌aవaషష్ట్రబఅస్త్ర అa్‌ఱఙవ), I=-8 రకాలు, వాటిని వాడుకుని అభివృద్ధి చేసిన మరికొన్ని రకాలు తెగుళ్ళకి తట్టుకోలేనివి కావడంతో పురుగుల, తెగుళ్ల సమస్యలు ఎక్కువయ్యాయి. వరి భారతదేశంలోనే పుట్టిన పంట. దానివల్లనే అందులో జన్యువైవిధ్యం ఎక్కువ. దానిని కాపాడుకోవలసింది పోయి, ఈ వైవిధ్యాన్ని దెబ్బతీసే జన్యు మార్పిడి రకాలను ప్రవేశపెట్టడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. కంపెనీలకు లాభాలు చేకూర్చడం కోసం ‘కార్జిజనా ప్రోటోకాల్‌’ లాంటి అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలను ప్రభుత్వం తుంగలో తొక్కుతోంది.

వరిలో జన్యు మార్పిడి

వరిలో కాండం తొలుచు పురుగు తట్టుకోవటం కోసం ‘బి.టి.’ జన్యువులు ప్రవేశపెట్టటం కోసం పరిశోధనలతో పాటు, కలుపు మందు తట్టుకునే రకాలు అభివృద్ధి చేయటానికి ప్రైవేటు కంపెనీలు, జాతీయ, అంతర్జాతీయ పరిశోధనా స్థానాలు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాయి.  జన్యు మార్పిడి పంట తో వచ్చిన సమస్యలు గుర్తించకుండా వీటిమీద ఇంకా పనిచేయటం అన్యాయం. పైగా ప్రపంచంలోనే అధిక జన్యు వైవిధ్యం వుండి, వరికి పుట్టినిల్లు అయిన భారత దేశంలో ఇలాంటి ప్రయత్నాలు చేయటం మరీ అన్యాయం.

వన్నెల వరి

‘దొడ్డుబియ్యం మంచిదా? సన్నబియ్యం మంచిదా?’, ‘తెల్ల బియ్యం మంచిదా, బ్రౌన్‌ రైస్‌ మంచిదా?’, దేశీ రకాలు మంచివా లేక అభివృద్ధి చేసిన అధిక దిగుబడి నిచ్చే వంగడాలు మంచివా? రైతుల్ని, వినియోగదారులను రోజు వేధించే ప్రశ్నలు.  బియ్యంలో ఏమి పోషకాలు లేవు, లావు పెరగటానికి వరిబియ్యం ముఖ్య కారణం అని కొందరు, ఉత్పత్తిలో అధిక నీరు తీసుకోవటంతో పర్యావరణ సమస్యలు ఎక్కువ అని కొందరు, అస్సలు వరి మానేస్తే అన్ని సమస్యలకు పరిష్కారం అని కొందరు అంటున్న సమయంలో మన దేశం లో వరి పంట గురించి, పంట రకాల గురించి, బియ్యం చేసే విధానాల గురించి, ఎవరు ఎన్ని మాట్లాడినా రైతులు వరి పండిచటం కానీ, వినియోగ దారులు వరి బియ్యం తినటం కానీ ఎందుకు మానలేక పోతున్నారో తెలుసుకోవటం ముఖ్యం. 

‘దొడ్డు బియ్యం’ అంత మంచివైతే ఇన్నాళ్ళూ వాటిని ఎందుకు మరిచి పోయారని, మా చిన్నప్పుడు అనేక రకాల బియ్యం తినేవాళ్లం అని, ఎర్రబియ్యం ఎంతో ఆరోగ్యకరమని, సువాసనలు వెదజల్లే ‘చిట్టి ముత్యాల’ అన్నం కలుపుకుని తింటే నేతితో కలుపుకున్నంత రుచిగా ఉండేదని పెద్దవాళ్ళు గుర్తు చేసుకోవడం విని మరి అవన్నీ ఏమైపోయాయని చాలా మందికి అనుమానం వచ్చింది.

దీనికి తోడు బియ్యంలో కేవలం ‘పిండి పదార్థాలు’ (కార్బోహైడ్రేట్స్‌) మాత్రమే ఉంటాయని, డయాబెటిస్‌ వున్నవారు ‘బియ్యం పదార్థాలు’ తగ్గించుకోవాలనడంతో అసలు బియ్యంలో ఉన్న పోషకాలు ఏమిటి, దానిలో పిండి పదార్ధాలు తప్ప మరేం లేవా అనే సందేహాలు కూడా ముసురుకున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో వరి ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు, వరి విషయంలో మనం ఎదుర్కొంటున్న సమస్యల గురించే ఈ నెల కవర్‌ స్టోరీ.

వరి అన్ని ఆసియా దేశాల ప్రజల ముఖ్య ఆహారం. ప్రపంచంలో ఉత్పత్తి అయ్యే వరిలో 92 శాతం ఈ ప్రాంతంలోనే అవుతుంది. అందులో 90 శాతం ఇక్కడే వినియోగమవుతుంది కూడా. ప్రపంచ జనాభాలో సగానికి పైగా ప్రజలు ఆహారం కోసం, జీవనోపాధి కోసం వరి మీద ఆధారపడతారు అని చెప్పడం అతిశయోక్తి కాదు. మన దేశంలో అయితే ముఖ్యంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాలలో వరే ముఖ్య పంట. ముఖ్యమైన ఆహారం కూడా. అందులో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం వరి కారణంగా ‘అన్నపూర్ణ’గా పేరు తెచ్చుకుంది.

లక్షకు పైగా రకాలు

జన్యు వైవిధ్యం ఎక్కువగా ఉన్న పంటలలో వరి ముఖ్యమైనది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా లక్షకు పైగా వరి రకాలు ఉన్నాయని గుర్తించారు. స్వాతంత్య్రం వచ్చే నాటికి మన దేశంలో 50 వేల రకాలకు పైగా సాగులో ఉన్నాయని నివేదికలు చెపుతున్నాయి. అయితే మన రైతులకి వంగడాల గురించి రాసిపెట్టుకోవడం అలవాటు లేకపోవడం వలన ఇంకా కొన్ని వేల రకాలు ఆ నివేదికలలోకి రాకపోయి వుండవచ్చని అంచనా. ఆసియా ఖండంలో పండే వరిలో మూడు ప్రాంతీయ రకాలు ఉన్నాయి. ఇవి ఇండికా, జపానికా, జవానికాలు. ప్రకృతిలో పరిణామాల ప్రభావంతోనూ, తమ ప్రాంతానికి, వనరులకి, ఆహారపు అలవాట్లకు, రుచులకు అనుగుణంగా రైతులు చేసుకున్న ఎంపిక వల్లనూ ఈ వైవిధ్యం ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా వరి తినే విధానాన్ని బట్టి ఈ ఎంపిక సాగింది. ఈ వరి రకాల్లో వ్యత్యాసం ముఖ్యంగా గింజలలోని పిండి పదార్థం యొక్క భౌతిక, రసాయనిక లక్షణాల వలన ఏర్పడింది. పిండి పదార్థాలలో ఉండే ఈ వ్యత్యాసాల వలనే వండిన తర్వాత అన్నం పొడిగా ఉండడం లేదా జిగటగా ఉండడం జరుగుతుంది. జపానికా రకాలలో అమైలోజ్‌ తక్కువగా (దాదాపు 15 శాతం) ఉంటుంది. దీని వలన వండినపుడు అవి మెత్తగా అయిపోయి జిగటగా ఉంటాయి. తూర్పు ఆసియాలో ఇవి ఎక్కువగా పండిస్తారు. వాడతారు. మనదేశంలో పండే ఇండికా రకాలలో అమైలోజ్‌ (దాదాపు 20 శాతం) ఎక్కువ ఉంటుంది. దాని వల్లే అన్నం పొడిగా వస్తుంది.

వన్నెల వరి

వరి గింజలోని పై పొరలో ఉండే ‘ఆంత్రోసైనిన్‌’ అనే పిగ్మెంట్‌ వలన అనేక రంగుల వరి రకాలను మనం చూడవచ్చు. ఎరువు, ఊదా రంగుల నుండి గోధుమ, నలుపు వరకు రకరకాల రంగుల్లో వడ్లు పండుతాయి. మిల్లింగ్‌ జరిగేటప్పుడు ఈ బియ్యం పై పొర తీసివేస్తే లోపల గింజ చాలా వరి రకాలలోనూ తెల్లగానే ఉంటుంది. మన తెలుగు రాష్ట్రంలోనూ ఎన్నో రకాలు పండిస్తున్నారు. అనంతపురం జిల్లాలో చిన్నంగి, నల్గొండ జిల్లాలో ఎర్రబియ్యం ‘గొట్టెలు’ చాలా మంది ఇష్టంగా తింటారు. విశాఖ మన్నెంలో నల్ల వడ్లు, ఇసుక రవ్వలు  నేటికీ పండిస్తున్నారు. అయితే వినియోగదారులు ఎక్కువగా పాలిష్‌ చేసి తెల్లగా ఉండే బియ్యాన్నే ఇష్టపడడం వలన గింజ పై పొర తీసివేసి అమ్మడం జరుగుతోంది. దీనివలన రంగుతో పాటు ఎంతో విలువైన పోషకాలు కోల్పోతున్నాం మనం. ఎరుపు వరి రకాలలో ఐరన్‌, జింక్‌ వంటి సూక్ష్మ పోషకాలు 2, 3 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి.   

ప్రతి ధాన్యపు గింజ లో రెండు బియ్యపు గింజలు వుండే ‘జుగల్‌’ రకం, మూడు బియ్యపు గింజలు వుండే ‘సౌతేన్‌’ రకం మన దేశం లో ఒకప్పుడు ఉండేవి. అలాగే చల్ల నీళ్ళల్లో వేయగానే తినటానికి వీలుగా అయ్యే రకం వరి అస్సాం లో వుంది.

అయితే ఈ రంగులు కేవలం గింజలల్లో మాత్రమే కాకుండా, ఆకుల్లో కూడా అనేక రంగుల వరి రకాలు వున్నాయి. జపాన్‌ దేశంలో అయితే పొలంలో అనేక రకాల వరి రకాలు పొలంలో వేసుకునేటప్పుడు రకరకాల డిజైన్‌ లు వచ్చేలా, వాటిల్లో పోటీలు నిర్వహించుకోవటం చేస్తారు. చైనా దేశంలో యున్నాన్‌ రాష్త్రం లో కొండ వాలు పైన మడులు చేసి పండించే అలవాటు వుంది. అక్కడి రైతులందరూ కలిసి ఒక ప్రణాళిక ప్రకారం అనేక రకాల వరి పండించటం వలన చూడటానికి దేశ విదేశాల నుంచి ప్రజలు అక్కడికి వస్తారు. అలాగే గింజ ఆకారం లో కూడా బాగా పొడవు గింజ వుండే బాసుమతి రకాలతో పాటు, చిన్న సన్న రకాలు, గుండ్రటి రకాలు అనేకం వున్నాయి.

సువాసనల వరి:

రంగులు, అకారాలే కాక వరి పంటలో అనేక రకాల సువాసన రకాలు కూడా వున్నాయి. అన్నీ ప్రత్యేక సువాసనలు కలిగిన రకాలే. సుమతి, బాసుమతి లాంటి రకాలే కాక జీరా వరి, చిట్టి ముత్యాలు వంటి రకాలు అనేకం వున్నాయి.

ఆరోగ్యదాయక వరి

అలాగే అనేక ఆరోగ్య సమస్యలకు పరిష్కారం చూపే వరి రకాలు వున్నాయి. కేరళ రాష్ట్రము లో ‘నవారా’, తమిళ్‌ నాడు లో ‘మాప్పిళ్లై’ రకాలు మగ వాళ్ళల్లో ‘ఫెర్టిలిటీ పెంచుతాయని చెపుతారు.. అలాగే గర్భవతులకి ఎక్కువ ఐరన్‌ అందించే రకాలు వున్నాయి.

అన్ని నేలల్లోనూ పండుతుంది

వరి పంట అనేక ప్రత్యేకతలు కలిగినది. మైదాన ప్రాంతాలలోనూ, కొండలమీదా, పూర్తిగా నీటిలోనూ, పూర్తిగా వర్షాధారంగానూ కూడా పండే పంట ఇది. వరి నీటి మొక్క కాదు. అయితే నీటిని తట్టుకునే మొక్క. కలుపు నివారణ కోసం నీరు పెట్టడం జరుగుతోంది. ప్రతి పరిస్థితికీ అనువైన రకాలు తరతరాలుగా రైతులు ఎంచుకుని సాగు చేసుకుంటున్నారు. నీటి ముంపుకు గురి అయ్యే ప్రాంతాలలో నీటి మట్టంతో పాటు పెరిగే రకాలు నేటికీ పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాష్ట్రంలో సాగులో ఉన్నాయి. ఈ రకం వరి ఒకే రోజు 1-2 అడుగులు కూడా పెరుగుతుందనేది ఎంత మందికి తెలుసు? అలాగే సముద్రతీర ప్రాంతాలలో ఉప్పునీటి కయ్యలలో పెరగగలిగే వరి రకాలూ ఉన్నాయి. సునామీ తర్వాత తమిళనాడులో అనేక తీర ప్రాంతాల పంట చేలు ఉప్పుబారిపోయినప్పుడు ఉప్పునీటిని తట్టుకునే ఈ రకాలను ఒరిస్సా రాష్ట్ర ప్రజల దగ్గర నుంచి సేకరించి అక్కడి రైతులకు ఇచ్చి వారి పంట కోల్పోకుండా కాపాడగలిగారు. 

నిజానికి నీరు నిలబడి జాలు వుండే పంట భూములను Paddy ‘ అంటారు. అలాంటి భూములలో కూడా పండ కలిగే పంట వరి. వరి లో ఎరువులు పురుగుమందులు వాడక పోతే ఇదే నీటిలో చేపలు బాతులు పెంచుకోవచ్చు.   

వరి సాగు పర్యావరణం పై ప్రభావం 

నీరు కట్టి పండించే పద్దతులనే అన్ని చోట్లా ప్రోత్సహించడం వలన 1950లలో 50 శాతం పైగా వున్న మెట్ట వరి నేడు మచ్చుకు కూడా కనిపించడం లేదు. మెట్ట ప్రాంతాలలో కూడా నీరు కట్టి పండించే పద్ధతి రావడం వల్లనే భూగర్భ జలాలు నేడు అడుగంటి పోతున్నాయి. పంజాబ్‌  లాంటి రాష్ట్రంలో భూగర్భ జలాలు 800 అడుగుల కంటే కిందకి వెళ్లి పోయాయి. ఒక ఎకరంలో నీరు కట్టి పండించే వరికి సుమారుగా 60,00,000 లీటర్ల నీరు ఖర్చు అవుతుంది. అది సుమారుగా 100 కుటుంబాలు సంవత్సర పాటు ఇంటి అవసరాల కోసం వాడే నీటితో సమానం. దీనికి తోడు నీరు నిలబెట్టి పండించే వరి వలన వాతావరణం లోకి మీథేన్‌ వాయువు వెలువడుతుంది. ఇది భూతాపం పెంచటంలో కార్బన్‌ డయాక్సైడ్‌ కంటే దాదాపు 21 రెట్లు ఎక్కువ ప్రమాదకరం.  

తక్కువ నీటి వినియోగంతో పండించే ‘శ్రీ’ వరిని ప్రభుత్వం ప్రోత్సహిస్తున్నట్టు మొదట్లో కనిపించినా, అధికారులు, శాస్త్రవేత్తల మధ్య ఉన్న బేధాభిప్రాయాల వలన మన రాష్ట్రంలో ఆ కార్యక్రమం నత్తనడక నడుస్తోంది. నీరు కట్టి పండించే పద్దతిలో ఒక కిలో బియ్యం పండడానికి ఐదు వేల లీటర్ల నీరు వినియోగం అవుతుంది. అంటే ఒక మనిషి సుమారు రోజుకు 200 గ్రాముల బియ్యం తింటారు అనుకుంటే వరి బియ్యం తినడం ద్వారా వెయ్యి లీటర్ల నీటిని వినియోగిస్తున్నాడన్నమాట. ఈ లెక్కన హైదరాబాదు జనాభా ఒక పూట తినే బియ్యం పండించడానికి సుమారు ఒక పెద్ద డ్యామ్‌ రిజర్వాయర్‌ నీరు అవసరం అవుతుంది. మనం పశువుల మేతగా వరిగడ్డి మీద ఎంత ఆధారపడతామో అందరికీ తెలిసిందే. అయితే పాత వరి రకాల గడ్డిని తినినంతగా ఇప్పుడొస్తున్న ఈ అధిక దిగుబడి రకాల గడ్డిని పశువులు ఇష్టపడవు. దీనికితోడు ఈ మధ్యకాలంలో వరి కోత యంత్రాలు రావడంతో ఆ విధంగా వచ్చే గడ్డి పశువుల మేతకు అసలు పనికిరాకుండా పోతోంది. దీనివలన పశుగ్రాసానికి తీవ్రమైన కొరత ఏర్పడి పశువుల్ని అమ్మివేసుకనే పరిస్థితి వస్తోంది. పంజాబ్‌ రాష్ట్రంలో, దేశంలో మిగితా ప్రాంతాలలో వరి యంత్రాలతో కోసిన వెంటనే భూమిలో మిగిలిన మొదల్లను తగలబెట్టటం అలవాటుగా మారింది. దీనితో వాయు కాలుష్యం విపరీతంగా పెరిగింది. ప్రతి సంవత్సరం పంజాబ్‌-హర్యానా రాష్ట్రాలలో కోటి ఎకరాలకు పైగా సాగు అయ్యే వరి పంటలో 90 శాతం పొలాల్లో అక్టోబర్‌ – నవంబర్‌ నెలల్లో 

మొదళ్ళు తగుల బెడుతున్నారు. దీనితో ఈ పొగ గాలి చేరి, గ్రామాలను, పట్టణాలను కమ్మేస్తోంది. పైగా అదే సమయం లో పొగ మంచు కూడా ప్రారంభం కావటం తో సమస్య ఉత్తర భారతం అంతటా పాకింది. గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా ఢిల్లీ నగరం అక్టోబర్‌ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు ఊపిరి బిగబెట్టుకొని వుండాల్సి వస్తోంది.

సగం భూమిలో సోనా మసూరే

హరిత విప్లవం తరువాత ప్రభుత్వం అధిక దిగుబడినిచ్చే కొన్ని రకాలను మాత్రమే ప్రోత్సహించడం వలన త్వరత్వరగా వరిలో వైవిధ్యం కనుమరుగైంది. స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పుడు మన దేశంలో సుమారు 50 వేల రకాలు సాగులో ఉండేవని మొదట అనుకొన్నాం  కదా. అలాంటిది, నేడు దేశంలో దాదాపు 85 శాతం వరి సాగు కేవలం పది అధిక దిగుబడి రకాల మీదనే ఆధారపడి వుంది. మన రాష్ట్రంలో పరిస్థితి ఇంకా ఘోరంగా ఉంది. ఒకప్పుడు మసూరి, నెల్లూరు మొలకొలుకులు, గోదావరి సన్నాలు వంటి సన్న వరి రకాలు, తెలంగాణలో చిట్టి ముత్యాలు లాంటి సువాసన రకాలు, కోస్తా ప్రాంతంలో 120 రోజులలో పండే పునాస రకం, నీరు కట్టకుండా పండే ‘బయగుండాలు’, ఇంకా అడుసుల ధాన్యం, ఏకబీజ, 160 రోజులలో పంటకి వచ్చే ‘ఇసుకరవ్వలు’, సొలాచ్చి, సోనాచేర్రి వంటి అనేక రకాలు పండించిన రైతులు కాలక్రమేణా కేవలం సన్నబియ్యానికే పరిమితమైపోయారు. ఇప్పుడు వరి విస్తీర్ణంలో సగానికి పైగా బిపిటి-5204 అనే రకమే పండుతోంది. దీనినే సోనామసూరి అని కర్నూలు రైస్‌ అని మార్కెట్లో అమ్ముతున్నారు.

అధిక దిగుబడి రకాల పరిశోధనలో కేవలం దిగుబడి, రసాయనిక ఎరువులకు ఎక్కువగా ప్రతిస్పందించే రకాలను ఎంపిక చేసుకోవడం వలన, వాటినే ప్రోత్సహించడం వలన నాణ్యమైన అనేక స్థానిక రకాలు సాగులోనుంచి వెళ్లిపోయాయి. రసాయనిక ఎరువు వేసినప్పుడు మొక్కలు ఏపుగా పెరిగి పడిపోవడంతో పొట్టి రకాలకు ప్రాధాన్యం పెరిగింది. అయితే ఇవి, ఫిలిప్పిన్స్‌లోని అంతర్జాతీయ వరి పరిశోధనా సంస్థ మన దేశంలో పొట్టి రకాల పేరుతో ప్రవేశపెట్టిన TN-1 (tayachung native), IR-8 రకాలు, వాటిని వాడుకుని అభివృద్ధి చేసిన మరికొన్ని రకాలు తెగుళ్ళకి తట్టుకోలేనివి కావడంతో పురుగుల, తెగుళ్ల సమస్యలు ఎక్కువయ్యాయి. వరి భారతదేశంలోనే పుట్టిన పంట. దానివల్లనే అందులో జన్యువైవిధ్యం ఎక్కువ. దానిని కాపాడుకోవలసింది పోయి, ఈ వైవిధ్యాన్ని దెబ్బతీసే జన్యు మార్పిడి రకాలను ప్రవేశపెట్టడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. కంపెనీలకు లాభాలు చేకూర్చడం కోసం ‘కార్జిజనా ప్రోటోకాల్‌’ లాంటి అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలను ప్రభుత్వం తుంగలో తొక్కుతోంది.

వరిలో జన్యు మార్పిడి

వరిలో కాండం తొలుచు పురుగు తట్టుకోవటం కోసం ‘బి.టి.’ జన్యువులు ప్రవేశపెట్టటం కోసం పరిశోధనలతో పాటు, కలుపు మందు తట్టుకునే రకాలు అభివృద్ధి చేయటానికి ప్రైవేటు కంపెనీలు, జాతీయ, అంతర్జాతీయ పరిశోధనా స్థానాలు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాయి.  జన్యు మార్పిడి పంట తో వచ్చిన సమస్యలు గుర్తించకుండా వీటిమీద ఇంకా పనిచేయటం అన్యాయం. పైగా ప్రపంచంలోనే అధిక జన్యు వైవిధ్యం వుండి, వరికి పుట్టినిల్లు అయిన భారత దేశంలో ఇలాంటి ప్రయత్నాలు చేయటం మరీ అన్యాయం.

వరిలో విటమిన్‌ ఏ ప్రవేశపెట్టి ‘గోల్డెన్‌ రైస్‌’ పేరుతో విడుదల చేయటానికి జాతీయ, అంతర్జాతీయ పరిశోధనా స్థానాలు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాయి. అయితే వరిలో ప్రవేశ పెట్టబడిన జన్యువుల వలన ఇప్పటి అంచనాల ప్రకారం ఉత్పత్తి అయ్యే విటమిన్‌ ఎ తో మనిషి అవసరాలు తీరాలంటే సుమారు ఆరు కిలోల అన్నం రోజు తినాలని లెక్కలు చెపుతున్నాయి. ఇలాంటి అసంబద్ద పరిశోధనలతో, అనేక జీవ భద్రత అంశాలు ముడివడి వున్న జన్యుమార్పిడి విధానాలను ఇప్పటికైనా పక్కన పెడితే మంచిది. 

వరిలో పోషకాలు

భారతదేశంలో 65 శాతం ప్రజలు, మన రాష్ట్రంలో అయితే దాదాపు అందరూ వరి ఆహారం మీదనే ఆధారపడతారు. వరి రకాలను బట్టి, వడ్ల నుంచి బియ్యం పట్టించే విధానాన్ని దీనిలో పోషక విలువలు ఉంటాయి. పైన ఉండే పొట్టు (bran)లో మనిషి ఆరోగ్యానికి అవసరమైన అనేక ప్రొటీన్లు, కొవ్వుపదార్థాలు, పీచు, విటమిన్లు, మినరల్స్‌ (ఫాస్పరస్‌, పొటాషియం, మెగ్నీషియం) ఉన్నాయి.

అయితే బియ్యాన్ని పట్టినప్పుడు, పైన పొట్టుతో పాటు తెల్లగా రావడం కోసం బియ్యం పై పొరను ‘పాలిష్‌’ చేసి తీసేయటం వలన వరిలోని పోషకాలన్నీ పోయి కేవలం పిండి పదార్థాం (90 శాతం) మాత్రమే మిగులుతోంది. పోషకాలు అన్నీ తవుడు రూపంలో పోతే ఇంకేం మిగులుతుంది? అదే కొద్దిగా పాలిష్‌ (single polish) చేసిన లేక దంపుడు బియ్యంలో అయితే పిండి పదార్థాలు 75-85 శాతం ఉండి, విటమిన్లు, మినరల్స్‌, పీచు పదార్థాలు 25-15 శాతం ఉంటాయి. ఎక్కువ పాలిష్‌ చేసిన బియ్యం తినడం వలన విటమిన్‌-బి లోపంతో పాటు అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తున్నాయి.

డయాబెటిస్‌కు ఇదే ప్రధాన కారణం

ఉదాహరణకు పాలిష్‌ చేసిన బియ్యం ఎక్కువగా తినడం వలన అందులో ఉండే పిండి పదార్థం తొందరగా అరిగిపోయి రక్తంలో గ్లూకోస్‌ (blood sugar) పెరుగుతుంది. దీనివలన దీర్ఘకాలంలో సఱaపవ్‌వర వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. దీనికి తోడు తొందరగా అరగడం వలన తొందరగా ఆకలి వేయడం, విడుదలైన శక్తి తొందరగా వినియోగం అయిపోయి, ఎప్పుడు చూసినా నీరసంగా అనిపిస్తుంటుంది. అందువలన పూర్తిగా పాలిష్‌ చేసిన బియ్యం కాకుండా దంపుడు బియ్యం లేదా సెమీ పాలిష్డ్‌ (సగం పాలిష్‌ చేసిన) బియ్యం తింటే మంచిది.

వరిలో అమైలోజ్‌, అమైలోపెక్టిన్‌ అని రెండు రకాల పిండి పదార్థాలు ఉంటాయి. అధిక దిగుబడి వంగడాలలో అమైలో పెక్టిన్‌ ఎక్కువ ఉండడం వలన (high glycemic index) అవి తొందరగా అరిగి రక్తంలో గ్లూకోజ్‌ను పెంచుతాయి. స్థానిక వంగడాలలో, పాత రకం వంగడాలలో చాలా మటుకు అమైలోజే ఎక్కువ ఉండి (low glycemic index) ఆలస్యంగా అరుగుతాయి. గ్లూకోజ్‌ పెరగడం కూడా తక్కువ. అందువల్ల పాత వంగడాలను, దంపుడు బియ్యాన్ని లేదా సెమీ పాలిష్డ్‌ (సగం పాలిష్‌ చేసిన) బియ్యాన్ని తినడం మంచిది. డయాబెటిస్‌ వచ్చే అవకాశాలు తక్కువవుతాయి.

నిజానికి దొడ్డు రకాలతో పోలిస్తే బాసుమతి లాంటి సువాసన రకాలలో, సన్నబియ్యం రకాలలో గ్లెసిమిక్‌ ఇండెక్స్‌ తక్కువ. అయితే వాటిని దంపుడు లేదా సెమీ పాలిష్డ్గా తిన్నప్పుడే ప్రయోజనం. అప్పుడే అందుతాయి. సెమీ పాలిష్డ్‌. దంపుడు బియ్యాలలో ప్రోటీనులు కూడా (ముఖ్యంగా పిల్లల పెరుగుదలకు అవసరమైన ‘లైసిన్‌’ వంటివి) ఎక్కువగా ఉంటాయి. ప్రోటీనులు ఎక్కువ ఉండే స్థానిక / పాత వంగడాలు మనకు చాలా ఉన్నాయి. ఎరుపు, నలుపు, వరి రకాలలో విటమిన్‌-ఎకి అవసరమైన బీటా కెరోటిన్‌ ఉంటుంది. వీటిని ప్రోత్సహించకుండా జన్యుమార్పిడి ద్వారా అభివృద్ధి చేసిన ‘స్వర్ణవరి’ (గోల్డెన్‌ రైస్‌)ని ప్రవేశపెట్టాలని ఇప్పుడు ప్రభుత్వం, కంపెనీలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.

దంపుడు / సెమీ పాలిష్డ్‌ బియ్యంలో మంచికొవ్వు కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. పాలిషింగ్‌ వలన తవుడులో ఇవి పోయి మరలా బిస్కెట్లు, హార్లిక్స్‌గాను, మాత్రల రూపంలోను కొనుక్కుని తినవలసి వస్తుంది. వీటన్నింటికీ తోడు, ఎరుపు/ బ్రౌన్‌ / నలుపు రకాలను ముఖ్యంగా దంపుడు / సెమీ పాలిష్డ్‌ బియ్యంగా వాడుకున్నప్పుడు వాటిలో యాంటీ ఆక్సిడెంట్స్‌ ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇందులోని పాలిఫినాల్స్‌, కెరోటినాయిడ్స్‌, విటమిన్‌ – ఎ (టోకోఫెరాల్‌). టోక్రోటయోనోల్స్‌ వంటి యాంటీ ఆక్సిడెంట్స్‌ కాన్సర్‌ కారకాలైన ‘ఫ్రీ రాడికల్స్‌’ నుంచి శరీరాన్ని రక్షిస్తాయి కణజాలాన్ని. డి.ఎన్‌.ఏని ఆక్సిడేటివ్‌ డామేజ్‌ నుంచి కూడా రక్షిస్తాయి.

అధిక దిగుబడి వంగడాల పేరుతోనూ, తెల్లటి మల్లెపువ్వు లాంటి అన్నం తినాలనే కోరికతోనూ తరతరాలుగా ఉన్న జన్యు వైవధ్యాన్ని కోల్పోయి చాలా నష్టపోతున్నాం. జన్యు వైవిధ్యం కోల్పోవడం అంటే మన ఆరోగ్యాన్ని మనం చేజేతులా కోల్పోవడమే. అలాగే నీటి వినియోగం ఎక్కువ ఉండే రకాలు, పద్ధతులు అవలంబించడం అంటే ఈ భూమి మీద మన భవిష్యత్తుని మనం చేతులారా అంతం చేసుకోవడమే.

డా|| రిచారియా అమూల్య ప్రయత్నాలు

భారతదేశంలో వరి వైవిధ్యం గురించి ఏ చర్చ అయినా ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త డాక్టర్‌ ఆర్‌.హెచ్‌. రిచారియా గురించి మాట్లాడుకోకుండా పూర్తి కాదు. 1960లలో కటక్‌లోని కేంద్రీయ వరి పరిశోధనా సంస్థ (సి.ఆర్‌.ఆర్‌.ఐ) డైరెక్టర్‌గా పనిచేసిన డా|| రిచారియా దేశమంతా తిరిగి అనేక స్థానిక వరి రకాలను సేకరించారు. టి.ఎన్‌-1, ఐ.ఆర్‌-8 లలో కూడా పురుగులను తెగుళ్లను తట్టుకునే రకాలను ఎంపిక చేశారు. కానీ ఈయన సలహాలను పెడచెవిన పెట్టి అంతర్జాతీయ వరి పరిశోధనా సంస్థ ఏ పరీక్షలూ చేయకుండానే టి.ఎన్‌-1, ఐ.ఆర్‌-8 రకాల విత్తనాలను దేశంలోకి దిగుమతి చేసి రైతులకు పంపిణీ చేసింది. దీనికి అభ్యంతరం చెప్పినందుకు అయనను సి.ఆర్‌.ఆర్‌.ఐ డైరెక్టర్‌ పదవి నుంచి తప్పించారు. ఆ తర్వాత ఆయన మధ్యప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వ సహకారంతో తాను సేకరించిన రకాలను రాయపూర్‌లోని ఇందిరాగాంధీ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం ఆధ్వర్యంలో ఉంచారు. కానీ ప్రభుత్వం వాటిని 1990లలో సింజెంటా అనే విత్తనాల కంపెనీకి అమ్మేసింది. స్థానిక ప్రజల నుంచే కాక అంతర్జాతీయంగా కూడా ఒత్తిడి రావడంతో ఆ తర్వాత ఆ ఒప్పందాన్ని రద్దు చేసుకుంది.

సేవ్‌ రైస్‌ కాంపెయిన్‌

దేశంలోని వరిలో జన్యువైవిధ్యం కాపాడటానికి కేరళలోని ‘తనల్‌ (thanal) సంస్థ దేశంలోని అనేక స్వచంధ సంస్థలతో, రైతులతో కలిసి ”సేవ్‌ రైస్‌” పేరుతో వుద్యమం నడుపుతున్నారు. వీరి ప్రయత్నాలతో అనేక వందల పాత రకాలు మరలా సాగు లోకి వచ్చాయి. అలాగే ఆంధ్ర, తెలంగాణా రాష్ట్రాలలో ఇలాంటి ప్రయత్నాలు చేస్తున్న వాళ్ళలో ముఖ్యులు శ్రీ విజయరాం గారు. అనేక వరి రకాలను కాపాడటమే కాక మిగతా రైతులకు కూడా అందిస్తున్నారు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వున్న వరి రకాల వివరాలకు 

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_rice_varieties  చూడండి 

సహజ ఆహారం ప్రొడ్యూసర్‌ కంపెనీ సభ్యులైన అనేక మంది రైతులు ఇలాంటి అనేక పాతరకాలను 

ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. వీరు ఉత్పత్తి చేసిన వరి రకాలు, ధాన్యం, బియ్యం సహజ ఆహారం షాప్‌ లలో దొరుకుతాయి.  వరి రకాలు కావాలనుకుంటే సుస్థిర వ్యవసాయ కేంద్రంను కానీ, సహజ ఆహారంలో కానీ సంప్రదించండి 08500 78 3300, 0850098 3300 

వరిలో కాండం తొలుచు పురుగు తట్టుకోవటం కోసం ‘బి.టి.’ జన్యువులు ప్రవేశపెట్టటం కోసం పరిశోధనలతో పాటు, కలుపు మందు తట్టుకునే రకాలు అభివృద్ధి చేయటానికి ప్రైవేటు కంపెనీలు, జాతీయ, అంతర్జాతీయ పరిశోధనా స్థానాలు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాయి.  జన్యు మార్పిడి పంట తో వచ్చిన సమస్యలు గుర్తించకుండా వీటిమీద ఇంకా పనిచేయటం అన్యాయం. పైగా ప్రపంచంలోనే అధిక జన్యు వైవిధ్యం వుండి, వరికి పుట్టినిల్లు అయిన భారత దేశంలో ఇలాంటి ప్రయత్నాలు చేయటం మరీ అన్యాయం.

వరిలో విటమిన్‌ ఏ ప్రవేశపెట్టి ‘గోల్డెన్‌ రైస్‌’ పేరుతో విడుదల చేయటానికి జాతీయ, అంతర్జాతీయ పరిశోధనా స్థానాలు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాయి. అయితే వరిలో ప్రవేశ పెట్టబడిన జన్యువుల వలన ఇప్పటి అంచనాల ప్రకారం ఉత్పత్తి అయ్యే విటమిన్‌ ఎ తో మనిషి అవసరాలు తీరాలంటే సుమారు ఆరు కిలోల అన్నం రోజు తినాలని లెక్కలు చెపుతున్నాయి. ఇలాంటి అసంబద్ద పరిశోధనలతో, అనేక జీవ భద్రత అంశాలు ముడివడి వున్న జన్యుమార్పిడి విధానాలను ఇప్పటికైనా పక్కన పెడితే మంచిది. 

వరిలో పోషకాలు

భారతదేశంలో 65 శాతం ప్రజలు, మన రాష్ట్రంలో అయితే దాదాపు అందరూ వరి ఆహారం మీదనే ఆధారపడతారు. వరి రకాలను బట్టి, వడ్ల నుంచి బియ్యం పట్టించే విధానాన్ని దీనిలో పోషక విలువలు ఉంటాయి. పైన ఉండే పొట్టు (పతీaఅ)లో మనిషి ఆరోగ్యానికి అవసరమైన అనేక ప్రొటీన్లు, కొవ్వుపదార్థాలు, పీచు, విటమిన్లు, మినరల్స్‌ (ఫాస్పరస్‌, పొటాషియం, మెగ్నీషియం) ఉన్నాయి.

అయితే బియ్యాన్ని పట్టినప్పుడు, పైన పొట్టుతో పాటు తెల్లగా రావడం కోసం బియ్యం పై పొరను ‘పాలిష్‌’ చేసి తీసేయటం వలన వరిలోని పోషకాలన్నీ పోయి కేవలం పిండి పదార్థాం (90 శాతం) మాత్రమే మిగులుతోంది. పోషకాలు అన్నీ తవుడు రూపంలో పోతే ఇంకేం మిగులుతుంది? అదే కొద్దిగా పాలిష్‌ (రఱఅస్త్రశ్రీవ జూశీశ్రీఱరష్ట్ర) చేసిన లేక దంపుడు బియ్యంలో అయితే పిండి పదార్థాలు 75-85 శాతం ఉండి, విటమిన్లు, మినరల్స్‌, పీచు పదార్థాలు 25-15 శాతం ఉంటాయి. ఎక్కువ పాలిష్‌ చేసిన బియ్యం తినడం వలన విటమిన్‌-బి లోపంతో పాటు అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తున్నాయి.

డయాబెటిస్‌కు ఇదే ప్రధాన కారణం

ఉదాహరణకు పాలిష్‌ చేసిన బియ్యం ఎక్కువగా తినడం వలన అందులో ఉండే పిండి పదార్థం తొందరగా అరిగిపోయి రక్తంలో గ్లూకోస్‌ (పశ్రీశీశీస రబస్త్రaతీ) పెరుగుతుంది. దీనివలన దీర్ఘకాలంలో సఱaపవ్‌వర వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. దీనికి తోడు తొందరగా అరగడం వలన తొందరగా ఆకలి వేయడం, విడుదలైన శక్తి తొందరగా వినియోగం అయిపోయి, ఎప్పుడు చూసినా నీరసంగా అనిపిస్తుంటుంది. అందువలన పూర్తిగా పాలిష్‌ చేసిన బియ్యం కాకుండా దంపుడు బియ్యం లేదా సెమీ పాలిష్డ్‌ (సగం పాలిష్‌ చేసిన) బియ్యం తింటే మంచిది.

వరిలో అమైలోజ్‌, అమైలోపెక్టిన్‌ అని రెండు రకాల పిండి పదార్థాలు ఉంటాయి. అధిక దిగుబడి వంగడాలలో అమైలో పెక్టిన్‌ ఎక్కువ ఉండడం వలన (ష్ట్రఱస్త్రష్ట్ర స్త్రశ్రీవషవఎఱష ఱఅసవఞ) అవి తొందరగా అరిగి రక్తంలో గ్లూకోజ్‌ను పెంచుతాయి. స్థానిక వంగడాలలో, పాత రకం వంగడాలలో చాలా మటుకు అమైలోజే ఎక్కువ ఉండి (శ్రీశీష స్త్రశ్రీవషవఎఱష ఱఅసవఞ) ఆలస్యంగా అరుగుతాయి. గ్లూకోజ్‌ పెరగడం కూడా తక్కువ. అందువల్ల పాత వంగడాలను, దంపుడు బియ్యాన్ని లేదా సెమీ పాలిష్డ్‌ (సగం పాలిష్‌ చేసిన) బియ్యాన్ని తినడం మంచిది. డయాబెటిస్‌ వచ్చే అవకాశాలు తక్కువవుతాయి.

నిజానికి దొడ్డు రకాలతో పోలిస్తే బాసుమతి లాంటి సువాసన రకాలలో, సన్నబియ్యం రకాలలో గ్లెసిమిక్‌ ఇండెక్స్‌ తక్కువ. అయితే వాటిని దంపుడు లేదా సెమీ పాలిష్డ్గా తిన్నప్పుడే ప్రయోజనం. అప్పుడే అందుతాయి. సెమీ పాలిష్డ్‌. దంపుడు బియ్యాలలో ప్రోటీనులు కూడా (ముఖ్యంగా పిల్లల పెరుగుదలకు అవసరమైన ‘లైసిన్‌’ వంటివి) ఎక్కువగా ఉంటాయి. ప్రోటీనులు ఎక్కువ ఉండే స్థానిక / పాత వంగడాలు మనకు చాలా ఉన్నాయి. ఎరుపు, నలుపు, వరి రకాలలో విటమిన్‌-ఎకి అవసరమైన బీటా కెరోటిన్‌ ఉంటుంది. వీటిని ప్రోత్సహించకుండా జన్యుమార్పిడి ద్వారా అభివృద్ధి చేసిన ‘స్వర్ణవరి’ (గోల్డెన్‌ రైస్‌)ని ప్రవేశపెట్టాలని ఇప్పుడు ప్రభుత్వం, కంపెనీలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.

దంపుడు / సెమీ పాలిష్డ్‌ బియ్యంలో మంచికొవ్వు కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. పాలిషింగ్‌ వలన తవుడులో ఇవి పోయి మరలా బిస్కెట్లు, హార్లిక్స్‌గాను, మాత్రల రూపంలోను కొనుక్కుని తినవలసి వస్తుంది. వీటన్నింటికీ తోడు, ఎరుపు/ బ్రౌన్‌ / నలుపు రకాలను ముఖ్యంగా దంపుడు / సెమీ పాలిష్డ్‌ బియ్యంగా వాడుకున్నప్పుడు వాటిలో యాంటీ ఆక్సిడెంట్స్‌ ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇందులోని పాలిఫినాల్స్‌, కెరోటినాయిడ్స్‌, విటమిన్‌ – ఎ (టోకోఫెరాల్‌). టోక్రోటయోనోల్స్‌ వంటి యాంటీ ఆక్సిడెంట్స్‌ కాన్సర్‌ కారకాలైన ‘ఫ్రీ రాడికల్స్‌’ నుంచి శరీరాన్ని రక్షిస్తాయి కణజాలాన్ని. డి.ఎన్‌.ఏని ఆక్సిడేటివ్‌ డామేజ్‌ నుంచి కూడా రక్షిస్తాయి.

అధిక దిగుబడి వంగడాల పేరుతోనూ, తెల్లటి మల్లెపువ్వు లాంటి అన్నం తినాలనే కోరికతోనూ తరతరాలుగా ఉన్న జన్యు వైవధ్యాన్ని కోల్పోయి చాలా నష్టపోతున్నాం. జన్యు వైవిధ్యం కోల్పోవడం అంటే మన ఆరోగ్యాన్ని మనం చేజేతులా కోల్పోవడమే. అలాగే నీటి వినియోగం ఎక్కువ ఉండే రకాలు, పద్ధతులు అవలంబించడం అంటే ఈ భూమి మీద మన భవిష్యత్తుని మనం చేతులారా అంతం చేసుకోవడమే.

డా|| రిచారియా అమూల్య ప్రయత్నాలు

భారతదేశంలో వరి వైవిధ్యం గురించి ఏ చర్చ అయినా ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త డాక్టర్‌ ఆర్‌.హెచ్‌. రిచారియా గురించి మాట్లాడుకోకుండా పూర్తి కాదు. 1960లలో కటక్‌లోని కేంద్రీయ వరి పరిశోధనా సంస్థ (సి.ఆర్‌.ఆర్‌.ఐ) డైరెక్టర్‌గా పనిచేసిన డా|| రిచారియా దేశమంతా తిరిగి అనేక స్థానిక వరి రకాలను సేకరించారు. టి.ఎన్‌-1, ఐ.ఆర్‌-8 లలో కూడా పురుగులను తెగుళ్లను తట్టుకునే రకాలను ఎంపిక చేశారు. కానీ ఈయన సలహాలను పెడచెవిన పెట్టి అంతర్జాతీయ వరి పరిశోధనా సంస్థ ఏ పరీక్షలూ చేయకుండానే టి.ఎన్‌-1, ఐ.ఆర్‌-8 రకాల విత్తనాలను దేశంలోకి దిగుమతి చేసి రైతులకు పంపిణీ చేసింది. దీనికి అభ్యంతరం చెప్పినందుకు అయనను సి.ఆర్‌.ఆర్‌.ఐ డైరెక్టర్‌ పదవి నుంచి తప్పించారు. ఆ తర్వాత ఆయన మధ్యప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వ సహకారంతో తాను సేకరించిన రకాలను రాయపూర్‌లోని ఇందిరాగాంధీ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం ఆధ్వర్యంలో ఉంచారు. కానీ ప్రభుత్వం వాటిని 1990లలో సింజెంటా అనే విత్తనాల కంపెనీకి అమ్మేసింది. స్థానిక ప్రజల నుంచే కాక అంతర్జాతీయంగా కూడా ఒత్తిడి రావడంతో ఆ తర్వాత ఆ ఒప్పందాన్ని రద్దు చేసుకుంది.

సేవ్‌ రైస్‌ కాంపెయిన్‌

దేశంలోని వరిలో జన్యువైవిధ్యం కాపాడటానికి కేరళలోని ‘తనల్‌ (్‌ష్ట్రaఅaశ్రీ) సంస్థ దేశంలోని అనేక స్వచంధ సంస్థలతో, రైతులతో కలిసి ”సేవ్‌ రైస్‌” పేరుతో వుద్యమం నడుపుతున్నారు. వీరి ప్రయత్నాలతో అనేక వందల పాత రకాలు మరలా సాగు లోకి వచ్చాయి. అలాగే ఆంధ్ర, తెలంగాణా రాష్ట్రాలలో ఇలాంటి ప్రయత్నాలు చేస్తున్న వాళ్ళలో ముఖ్యులు శ్రీ విజయరాం గారు. అనేక వరి రకాలను కాపాడటమే కాక మిగతా రైతులకు కూడా అందిస్తున్నారు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వున్న వరి రకాల వివరాలకు 

ష్ట్ర్‌్‌జూర://వఅ.షఱసఱజూవసఱa.శీతీస్త్ర/షఱసఱ/కూఱర్‌బిశీటబితీఱషవబిఙaతీఱవ్‌ఱవర  చూడండి 

సహజ ఆహారం ప్రొడ్యూసర్‌ కంపెనీ సభ్యులైన అనేక మంది రైతులు ఇలాంటి అనేక పాతరకాలను 

ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. వీరు ఉత్పత్తి చేసిన వరి రకాలు, ధాన్యం, బియ్యం సహజ ఆహారం షాప్‌ లలో దొరుకుతాయి.  వరి రకాలు కావాలనుకుంటే సుస్థిర వ్యవసాయ కేంద్రంను కానీ, సహజ ఆహారంలో కానీ సంప్రదించండి 08500 78 3300, 0850098 3300 

వాపులు రకాలు: వాటిలో పశువులకు వచ్చేవి ప్రధానంగా ఈ నాలుగు.

1. కణితి / కాయలు / గెడ్డ

2. నీరుగంతి / నీరు కణితి / నీటి గడ్డ 

3. నీరు దిగుట

4. గెంతి

5. ూలిసిరికాయ

1. కణితి / కాయలు / గెడ్డ లక్షణాలు: 

• వేడిగా, గట్టిగా ూండే, నొప్పి కలిగించే గెడ్డలు, శరీరమంతా ఎక్కడైనా రావచ్చు.
• కారణాలు: శరీరంలోపల, బయట సూక్ష్మ క్రిములతో వచ్చే ఇన్‌ఫెక్షన్‌, శుభ్రంగా లేని ఇంజెక్షన్‌ సూదుల వల్ల, ముళ్ళు, సూదులు గుచ్చుకోవడం వల్ల, పొడుచుకోవటం వల్ల అయిన గాయాల వల్ల ఈ ఇన్ఫెక్షన్‌ రావచ్చు. శరీరంలోని వేడి వల్ల కూడా రావచ్చు (ప్రజలు చెప్పే కారణం).
• ముందు జాగ్రత్తలు: పరిసరాలు శుభ్రంగా ూంచుకోవాలి. పశువులకు వాడే పరికరాలు శుభ్రంగా ూండేట్టు చూడాలి. తగినంత మేత ఇవ్వాలి. గాయాలను శుభ్రంగా కడగాలి.
• హెచ్చరిక: కణితి / కాయ / గెడ్డను పగలగొట్టాలని చూడకండి. ఒక కాయ నుండి వచ్చిన చీము అనేక కాయలను / గెడ్డలను కలిగిస్తుంది. వారం రోజులలోగా తగ్గకపోతే వైద్యుడిని సంప్రదించండి.

ప్రథమ చికిత్స: 

కణితి / కాయలు / గెడ్డ అయిన చోట

నాటు వైద్యం

1. ఈ కింది పూతలలో దేనినయినా ఒకదాన్ని రాయండి.

– తాజా పసుపు, గంధం కలిపిన ముద్ద / జిల్లేడు ఆకులు దంచి చేసిన ముద్ద రాయండి లేదా కొలపలి / తంటెం మొక్క పాలు తీసుకుని వాపు మీద రాయండి. చీము బయటకు వస్తుంది. అప్పుడు ఆవు వెన్నను, పసుపును కణితి మీద రాయండి.

– కోలతపి ఆకులు, పసుపు, ూప్పు కలిపి దంచి కణితి మీద రాయండి. 

– సున్నపు తేటను నిమ్మరసంతో కలిపి పూయండి. వేపాకులను దంచి చేసిన ముద్ద, పూదీనా ఆకులు దంచి చేసిన ముద్ద, రెండు మూడు తమలపాకులు కణితిమీద కట్టు కట్టండి.

¬మియోపతి: 

ఎకినేషియా క్యూ: కణితమీద ఈ టించర్‌ను పోయండి.

ఇంగ్లీషు మందు : టించర్‌ అయోడిన్‌ను పదిరోజుల పాటు కణితిమీద పూయండి.

కాపు: వేడి కాపడం పెట్టండి. 

నోటి ద్వారా మందులు: 

¬మియోపతి: కణుతులు, కాయలు లేదా గెడ్డలు గట్టిగా, వేడిగా, నొప్పిగా వుంటే – ఆర్నికా 200 రోజుకి 3 సార్లు, ఫెర్రంఫాస్‌ 200 రోజుకి ఒకసారి. ఎకినేషియా 200 రోజుకి 3 సార్లు, ఈ మందులను 2-3 రోజుల పాటు వాడండి. కణితి లలేదా కాయమెత్త పడినప్పుడు. హెపర్‌సల్ప్‌ 6 ఎక్న్‌ రోజుకు రెండుసార్లు ఇది చీము బయటకు రావడానికి పని చేస్తుంది. చీము పూర్తిగా వెళ్ళిపోవడానికి సిలీకియా 200 ఒక డోసు.

నీరు గంతి / నీరు కణితి / నీటి గడ్డ

లక్షణాలు: వాపు, నీటితో నిండి ూంటుంది.

ముట్టుకుంటే చల్లగా ూంటుంది. మెత్తగా గుండ్రంగా ూంటుంది, కదులుతుంది.

నెమ్మదిగా పెరుగుతుంది.

కారణాలు: శరీరంలోపల, బయట సూక్ష్మ క్రిముల ద్వారా వచ్చే జబ్బులు

ప్రథమ చికిత్స

ఈ క్రింది పూతలేవయినా పూయండి.

టీ ఆకులు, గంధపు ముద్ద, నీరు కణితి చుట్టూ తమలపాకు కట్టడం.

టించర్‌ అయోడిన్‌
హెచ్చరిక: వారం రోజులలోగా తగ్గకపోతే వైద్యుడిని సంప్రదించండి.

నీరు దిగుట
లక్షణాలు: ఇంటి వంటి మీద ఎక్కువ చోట్ల వ్యాపించే వాపు. శరీరంలోపలి సమస్యల వల్ల ఇది వస్తుంది.
నీరు దిగిన వాపు మీద కనుక వేలును గుచ్చి తేసేస్తే, గుచ్చినచోట ఏర్పడ్డ లోతు అలాగే ూంటుంది. చర్మం మళ్ళీ వెనక్కి మామూలుగా రాదు. 
పశువులలో ఈ రకం వాపునకు సాధారణమైన ూదాహరణ గొంతు కింద నీళ్ళు దిగడం. ఇది రక్తహీనత చాలా అధికంగా ూంటే, మాసంకృత్తులు లోపిస్తే వస్తుంది. 
కారణాలు: 
రక్తప్రసార వ్యవస్థలో సమస్యలు
బాగా రక్తహీనత ూండడం
మాంసకృత్తుల లోపం
పొట్టలో పురుగులు, నట్టలు ూండటం.
ముందు జాగ్రత్తలు:
పశువుకు అన్ని పోషక విలువలున్న సమతుల ఆహారాన్ని ఇవ్వాలి. పచ్చిమేత తినిపించాలి. ముఖ్యంగా మునగ ఆకులు, పప్పు ధాన్యాల గడ్డిని, తవుడు, పప్పులు, తెలకపిండి తినిపించాలి. క్రమం తప్పకుండా అప్పుడప్పుడు నట్టల మందు వేయాలి. 
ప్రథమ చికిత్స: పొట్టలో పురుగులు, నట్టలు ూండడం వల్లనే ఈ వాపు వచ్చినట్టయితే, నట్టల మందు తప్పకుండా వేయాలి. అయినా నీరు దిగడం అలాగే ూంటే వైద్యుల సహాయం వాసుకోవాలి.
నీరు గంతికి నీరు దిగడానికి తేడాలు

గెంతి / కణితి

ఇవి పెరుగుతూ పోతుంటాయి. గుండ్రంగా పెరగవు. చాలా పెద్దగా అవుతాయి. వీటికి వైద్యం కష్టం. కొన్ని శరీరంలో ఇతర భాగాలకు కూడా వ్యాపిస్తాయి. కొన్ని ఆ భాగానికి మాత్రమే పరిమితమవుతాయి. ఆ భాగానికి మాత్రమే పరిమితమయ్యే గెంతుల చికిత్స సులువు.

లక్షణాలు: 

1. శరీరంలో ఒకచోట మాంసం అడ్డులేకుండా పెరిగిపోవడం. ఆ పెరుగుదల వల్ల శరీరానికి ఎటువంటి ూపయోగమూ ూండదు.

2. వాపును ముట్టుకుంటే చల్లగా ూంటుంది.

3. చాలా నెమ్మదిగా పెరుగుతుంది.

4. సాధారణంగా ఇటువంటి గెంతులు నొప్పి ూండవు.

5. సాధారణంగా మెడ దగ్గర, చెవుల దగ్గర, కాళ్ళ దగ్గర పెరుగుతాయి.

గెంతులకు ూదాహరణలు: 

1. కొమ్ము క్యాన్సర్‌

2. ూలిపిరి / ూలిపిరి కాయలు.

1. కొమ్ము క్యాన్సర్‌ లక్షణాలు: కాలిఫ్లవర్‌ / గోబిపువ్వు వంటి ఆకారంలో ూన్న కాయ / గడ్డ, చాలా సులువుగా దీని నుంచి రక్తం కారుతుంది.

ప్రథమ చిత్స: ఆపరేషన్‌ ద్వారా తీసేయాలి. కేసును డాక్టరు దగ్గరకు తీసుకువెళ్ళండి.

2. ూలిపిరి / ూలిపిరి కాయలు: 

ప్రథమ చికిత్స: 

నాటు వైద్యం : ూలిపిరి లేదా ూలిపిరి కాయ మొదలులో దారంతో కానీ, గుర్రం లేదా ఆవు వెంట్రులు మూడు నాలుగు కలిపి కానీ కట్టండి. దీని వల్ల ూలిపిరి కాయకు రక్తం సరఫరా ఆగిపోతుంది. అప్పుడది ఎండిపోయి రాలిపోతుంది.

ూలిపిరి కాయలకు ఈ కింది మందులలో దేనినయినా రాయండి.

1. బొప్పాయి పాలు, పండు లేదా ఆకులను ూలిపిరి మీద అద్దండి. ూలిపిరి రాలిపోయేదాకా రోజుకు రెండుసార్లు ఇలా చేయండి.

2. ూలిపిరి కాయ చుట్టూ తమలపాకు నొకదాన్ని బ్యాండేజీ లాగా కట్టండి. ఆకు కదలకుండా ఒక దారం కట్టండి. ూలిపిరికాయ రాలిపోయేదాకా రోజుకు రెండుసార్లు ఆకు మార్చండి.

3. రెండు మూడు వెల్లుల్లి / తెల్లగడ్డపాయలను దంచి నేరుగా ూలిపిరి కాయమీద పిండండి. ూలిపిరి కాయ రాలిపోయే దాకా రోజుకు ఒకసారి ఇలా చేయండి.

4. కాపర్‌ సల్ఫేట్‌ రెండు మూడు ముక్కలు చుక్క నీటిలో కలపండి. అగ్గిపుల్ల ూపయోగించి ూలిపిరి కాయమీద దాన్ని పూయండి.

జాగ్రత్త: కాపర్‌సల్ఫేట్‌ మీ వేళ్ళను కాలుస్తుంది. 

¬మియోపతి: 

నీటి ద్వారా : తుజా 200 రోజుకు ఒక డోసు చొప్పున పది రోజుల పాటు ఇవ్వండి.

గమనిక: పైన చెప్పిన చిన్న ూలిపిరికాయలకు మాత్రమే, పెద్ద ూలిపిరి కాయలకు, వాపులకు పశువైద్యులను సంప్రదించాలి.

మనరాష్ట్రంలో వరి పంటను కాలువల కింద, చెరువుల కింద, బోరు బావుల కింద పండిస్తున్నారు. 1. నీటి సాగు పద్ధతి (పొలంలో నీరు నిల్వ ఉంచి పండించే పద్ధతి), 2. దమ్ములో విత్తు పద్ధతి, 3. మెట్ట సాగు పద్ధతి, 4. పరిమిత నీటి సాగు పద్ధతి, 5. శ్రీ పద్ధతి లాంటివి రైతులు అలనుసరిస్తున్నారు.

 నీటి సాగు పద్ధతి

 నీటి సాగు పద్ధతిలో నాలుగు నుంచి ఆరు ఆకులున్న నారును ఉపయోగించాలి. నారు తీసేటప్పుడు మొక్కలు లేతాకుపచ్చగా ఉంటేనే మూన త్వరగా పెరుగుతుంది. ముదురు ఆకును నాటితే దిగుబడి తగ్గుతుంది.నాటుపైపైన నాటితే పిలకలు ఎక్కువగా తొడిగే అవకాశముంది. నాట్లు వేసేటప్పుడు భూసారాన్ని అనుసరించి ఖరీఫ్‌లో చ.మీ.కు 33 మూనలు, రబీలో 44 మూనలు ఉండేలా చూడాలి. నాటిన తర్వాత ప్రతి రెండు మీటర్లకు 20 సెం.మీ బాటలు తీయటం వల్ల పైరుకు గాలి, వెలుతురు బాగా సోకి చీడపీడల ఉధృతిని కొంత వరకు అదుపుచేయవచ్చు.

 దమ్ములో విత్తు పద్ధతి

 దమ్ములో విత్తనం వెదజల్లడం గానీ వరసలలో విత్తడం గానీ చేస్తారు. దీనిని చల్లు పద్ధతి లేదా అలుకుడు పద్ధతి అని అంటారు. ఈ పద్ధతిలో నారుమడి తయారీ, నారు పోయడం, నారు తీయడం, నాట్లు లేకపోవడం వలన శ్రమ, కూలీల ఖర్చు తగ్గుతాయి. నాట్ల పద్ధతిలో కన్నా 10-15 రోజుల ముందుగానే పైరు కోతకు వస్తుంది. సాగు నీరు ఆదా అవడమే కాకుండా పైరు నీటి ఎద్దడికి బాగా తట్టుకుంటుంది.

 నేరుగా దమ్ములో వెదజల్లి పండించటానికి పాటించవలసిన యాజమాన్య పద్ధతులు

 వివిధ ప్రాంతాల్లో నాటటానికి అనువైన పరి వంగడాలే చాలా వరకు నేరుగా వెదజల్లి పండించటానికి కూడా అనుకూలం. కాండం గట్టిగా ఉండి, పడిపోని రకాలను ఎంపిక చేసుకోవాలి. పొలంలో మురుగునీరు పోవడానికి బోదెలు ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. పొలాన్ని 15 రోజుల ముందుగా దమ్ముచేసి తరువాత విత్తడానికి 4 రోజుల ముందు మరొకసారి దమ్ముచేసి సమానంగా చదువుచేసి, మట్టి పేరుకున్న తర్వాత ప్రతి 2 మీ.లకు 20 సెం.మీ. కాలువలు చేయాలి. మొలకెత్తిన విత్తనాన్ని (ముక్కు బయటకు రాగానే), పొలంలో పలుచటి నీటి పొర ఉంచి సమానంగా వెదజల్లాలి లేదా 8 సాళ్ళ పరికరంతో నీరు పూర్తిగా తీసివేసి కూడా విత్తవచ్చు. మొక్కల మొదటి ఆకు పూర్తిగా విచ్చుకునే వరకు (సుమారు 7-10 రోజుల వరకు) పంటకు ఆరుతడులు అవసరం.

 మెట్ట సాగు పద్ధతి

 ప్రతి జిల్లాలోనూ వరి పంటను కొద్దోగొప్పో వర్షాధారంతో పండిస్తారు. సాధారణంగా భూసారం తక్కువ, తేలిక నేలల్లో మెట్ట సాగు చేస్తున్నారు. జూన్‌, జులై నెలల్లో వర్షాలు పడిన వెంటనే నేలను లోతుగా దున్ని  బాగా చివికిన పశువుల ఎరువు లేదా కంపోస్టును దుక్కిలో వేయాలి. అఖరిసారిగా దున్ని నేలను సమతలం చేయాలి. మెట్ట సాగులో ఎకరానికి గొర్రుతో విత్తడానికి 35 కిలోలు, వెదజల్లడానికి 40 కిలోల విత్తనం కావాలి. వర్షపు నీరు వీలైనంత ఎక్కువగా నేలలో ఇంకేటట్టు 15 రోజులకొకసారి వరుసల మధ్య అంతరకృషి చేయాలి. కలుపు మొక్కలు ఎక్కువగా రావడం వల్ల దిగుబడి తగ్గిపోకుండా ఉండటానికి సరైన సమయంలో  కలుపు యాజమాన్యం చేయాలి. మెట్ట వరి సాగులో స్వల్పకాలిక వంగడాలు వేస్తాం కాబట్టి అవి వర్షాకాలంలోనే కోతకు వస్తాయి.

 పరిమితమైన నీటి సాగు పద్ధతి

 మొదట మెట్ట సాగు, చెరువుకు నీరు వచ్చిన తర్వాత నీటి సాగుగా వరి పండించే పద్ధతిని పరిమిత నీటి సాగు లేదా మెట్ట-నీటి సాగు అనవచ్చు. నెల్లూరు, ప్రకాశం, కడప, చిత్తూరు జిల్లాల్లో ఈశాన్య రుతుపవన ప్రభావం వలన అధిక వర్షం కురిసే ప్రాంతంలో ఈ పద్ధతి అమలులో ఉంది. ఈ రకమైన సాగులో విత్తనాన్ని గొర్రుతో విత్తుతారు. విత్తేటప్పుడు నేల పై పొర 8-10 సెం.మీ. లోతు వరకూ తేమ ఉండేటట్లు చూసుకోవాలి. లేనిచో విత్తనం మొలకెత్తక ఖాళీలు వస్తాయి. వరి విత్తనాలకంటే ముందుగా కలుపు విత్తనాలు వస్తాయి కాబట్టి  విత్తన 15 రోజుల నుంచి 15 రోజులకు ఒకసారి వరుసల మధ్య దంతి తోలాలి. వరుసలలో మొక్కల మధ్య కలుపు మొక్కలను తీసివేయాలి.

 వరిలో శ్రీ పద్ధతి

 ‘శ్రీ’ అనేది వరిలో ఒక రకం విత్తనం/ వంగడం కాదు. ఇదొక సాగు పద్ధతి మాత్రమే. ‘శ్రీ’ పద్ధతిలో ఏ వరి రకాన్నైనా సాగు చేయవచ్చు.

 వరి మొక్కకు ఉన్న సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగించుకుని ఎక్కువ దిగుబడి నివ్వాలంటే…

•  ప్రతీ మొక్కకు పిలకల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండాలి.
•  మొత్తం పిలకల్లో వెన్ను వచ్చే పిలకలు ఎక్కువగా ఉండాలి.
•  వరి వెన్ను/ కంకి పొడవుగా, ఎక్కువ గింజలతో ఉండాలి.
•  గింజ బరువు ఎక్కువగా ఉండాలి.
•  వేళ్ళు ఆరోగ్యంగా బాగా విస్తరించి ఉండాలి.

 ఎక్కువ దిగుబడి సాధించడానికి శ్రీ పద్ధతిలో దోహదపడే అంశాలు

 1.     తక్కువ విత్తనం

 2.     లేత మొక్కలు నాటటం

 3.    దూర దూరంగా నాటటం

 4.    తక్కువ నీరు

 5     కలుపును నేలలోకి కలిపివేయడం

 6     సేంద్రియ ఎరువుల వాడకం

 శ్రీ పద్ధతిలో వరి సాగుకు మడులను బాగా చదును చేసి మురుగునీరు లేదా ఎక్కువగా ఉన్న నీరు పోయే కాలువలను తీసుకోవాలి.

 శ్రీ పద్ధతిలో వరి సాగుకు భూమిని సేంద్రీయ ఎరువులతో సారవంతం చేయడం వలన మంచి ఫలితాలుంటాయి. సేంద్రియ పదార్థం సూక్ష్మజీవులకు ఆహారం కాబట్టి సూక్ష్మజీవులు బాగా వృద్ధి చెంది మొక్కకు కావాల్సిన పోషక పదార్థాలు అందుబాటులోకి తెస్తాయి. కాబట్టి సూక్ష్మజీవులు ఉన్నప్పుడు మొక్కలు ఆరోగ్యంగా పెరిగి చీడ పీడలను తట్టుకుని ఎక్కువ దిగుబడినిస్తాయి. భూసారాన్ని పెంచడం కోసం చెరువు మట్టి వేయడం, పెంట పోగు ఎరువు, వానపాముల ఎరువు, పచ్చిరొట్టపైరు, పశుజీవాలను మందకట్టడం, దభోల్కర్‌ పద్ధతి, పచ్చి ఆకులను తొక్కడం లాంటివి చేయాలి. పంట వేయుటకు ముందు జీవామృతం, అమృతజలం, పంచగవ్య లాంటి సేంద్రియ ద్రవ ఎరువులను పంట కాలంలో వాడితే మంచి ఫలితాలు ఉంటాయి.

 నారు పెంచడం

 శ్రీ పద్ధతిలో 8-15 రోజుల (2 లేదా 3 ఆకుల మొక్క) నారు నాటాలి కాబట్టి నారుమడి తయారీలో, నారు పెంపకంలో తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. ఎకరా పొలంలో నాటడానికి రెండు కిలోల విత్తనం సరిపోతుంది. దానికి 44 చదరపు గజాల నారుమడి కావాలి. వీలునుబట్టి ఒక పెద్దమడి కానీ లేదా చిన్న మడులుగా కానీ ఎత్తైన నారు మడులు వేసుకోవాలి. నారుమడి చుట్టూ కాలువ తీయాలి.

 మొక్క వేరు నేలలోకి తేలికగా చొచ్చుకొనిపోవడానికి పశువుల ఎరువు ఉపయోగపడుతుంది. అంతే గాక కుళ్ళిన ఎరువులో మొక్క పెరిగినప్పుడు రోగ నిరోధక శక్తి పెరిగి తరువాత కూడా మొత్తం పంట ఏ రోగం లేకుండా ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. కొంతమంది రైతులు మ్యాట్‌ పద్ధతిలో నారుమడి పెంచి లేత నారును ప్రధాన పొలానికి తీసుకుని వెళ్ళడంలో ఉన్న సమస్యను అధిగమిస్తున్నారు.

 కొంతమంది రైతులు కలిసి 2-3 నారుమడులు వారం లేదా 10 రోజుల వ్యవధితో వేసుకున్నట్లయితే నారుమడి 8-15 రోజుల మధ్య వచ్చినప్పుడు రైతులు నాటు వేసుకోవటానికి వాతావరణం అనుకూలించక పోయినా, పొలం సిద్ధంగా లేకపోయినా వేరే నారుమడిని వాడుకోగల్గుతారు. శ్రీ పద్ధతిలో కావలసిన విత్తనం, నారుమడికి కావలసిన ప్రదేశం తక్కువ కాబట్టి రైతులు ఈ విధంగా చేయవచ్చు. కొన్ని ప్రాంతాలలో వరిని నేరుగా విత్తే అలవాటు ఉంది. మొక్కకు మొక్కకు దూరం పాటిస్తూ ఈ విధానాన్ని శ్రీ పద్ధతిలోనూ అనుసరించవచ్చు.

 ప్రధాన పొలం తయారీ:

ప్రధాన పొలం తయారీలో పొలం దున్నడం, దమ్ము చేయడం లాంటివి మామూలు పద్ధతుల్లానే చేసి పొలం చదునుగా ఉండేటట్లు చేసుకోవాలి. నాట్లు వేసేటప్పుడు నీళ్ళు అసలు ఉండకూడదు. ముఖ్యంగా బరువు నేలల్లో ఎండాకాలంలోనే పొడి దుక్కి దున్ని తయారుచేసుకుని నీరు పెట్టి, నాట్లు వేయడం వల్ల తరువాత వీడర్‌ను తేలికగా నడపవచ్చు. పైపైన దున్ని పొలం బాగు చేయడం వల్ల వీడర్‌ దిగబడదు. శ్రమ అనిపించదు. మడులు చిన్నగా, చదునుగా ఉంటే నీటి యాజమాన్యానికి అనువుగా ఉంటుంది. నీళ్ళు పెట్టడానికి, తీసేయడానికి అవసరమైతే కాలువలు తయారు చేసుకోవాలి. ఉదా:- చౌడు భూములు

 నాట్లు వేయడం

 నారుమడిలో విత్తనం మొలకెత్తిన తరువాత రెండు లేదా మూడు ఆకుల దశలో ప్రధాన పొలంలో నాట్లు పెట్టినచో పిలకల సంఖ్య ఎక్కువగా వచ్చి దిగుబడి పెరుగుతుంది. పిలకల గురించి మాట్లాడుతున్నప్పుడు ‘ఫిల్లోక్రాన్‌’ గురించి అర్థం చేసుకోవాలి. ఫిల్లోక్రాన్‌ అనేది ఒక ఆకు, వేరు వేయడానికి పట్టే సమయం. అన్ని పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉంటే ఐదు రోజుల్లో ఒక ఫిల్లోక్రాన్‌ దశ ముగుస్తుంది. వరి  మొక్క శాఖీయ దశ పూర్తిచేసుకుని చిరు పొట్ట తగిలే నాటికి 12 ఫిల్లోక్రాన్‌ దశలు పూర్తి చేస్తే మంచిది. కొత్త పిల రెండు ఫిల్లోక్రాన్‌ దశలు పూర్తిచేసుకుంటే అవి కూడా పిలకలు పెట్టడం మొదలుపెడుతుంది. అంటే కొత్త పిలకల సంఖ్య వేగంగా పెరుగుతుంది. సాధారణంగా రైతులు 30 రోజుల వరకు నారుమడిలోనే ఉంచడం వల్ల వరి మొక్క ఈ ఫిల్లోక్రాన్‌ దశలను కోల్పోయి ప్రధానపొలంలో నాటు పెట్టిన తర్వాత చాలా తక్కువ పిలకలు పెడుతుంది. కాబట్టి వరి మొక్క మూడవ ఆకు దశలలో ఉన్నప్పుడు ప్రధాన పొలంలో నాట్లు పెట్టడం వల్ల ఎక్కువ పిలకలు వస్తాయి.

 నారుమడి నుంచి నారును తీసిన తరువాత మొక్కకు ఎటువంటి అదురు, ‘షాక్‌’  తగులకుండా చూసుకోవాలి. వరి మొక్కను సాధారణంగా రైతులు నాట్లు వేసినప్పుడు మొక్క వేర్లు ‘ఏ’ అక్షర ఆకారంలో తిరుగుతుంది. అంటే వేళ్లు ఆకాశం వైపుకు చూస్తుంటాయి. దీని వల్ల మొక్క వేరు మళ్ళీ కిందకు దిగి, మొక్క నిలదొక్కు కోవడానికి చాలా సమయం పడుతుంది. కాబట్టి వరి మొక్కలను పైపైన, వేళ్ళు ‘ఉ’ అక్షర ఆకారంలో ఉండేలా నాటాలి. ఇలా చేస్తే నారు తొందరగా నిలదొక్కుకుని ఆరోగ్యంగా పెరుగుతుంది. లేత నారు, ఒక్కొక్క మొక్క నాటడం శ్రీ పద్ధతి ప్రత్యేకత. నారు మడిలో నుంచి మొక్కను తీసుకువచ్చి ప్రధాన పొలంలో నాటేటప్పుడు మొక్కకు అదురు, షాక్‌ తగలకుండా చూసుకోవాలి. శ్రీ పద్ధతిలో నారు మొక్క చాలా చిన్నదిగా ఉంటుంది కాబట్టి మందపాటి ఇనుపరేకును మడిలో అడుగు భాగానికి ( 3-4 ఆంగుళాల కిందినుంచి)  చొప్పించి నారును మట్టితో పాటు పైకి లేపాలి. నారు పీకిన తరువాత సాధ్యమైనంత త్వరగా (వీలైతే అరగంట లోపల) నాటు వేస్తే మొక్క దెబ్బతినకుండా ఉంటుంది.

 లేత నారును రైతులు అనేక కారణాల వల్ల సమయంలో నాట్లు వేయలేకపోవటాన్ని అధిగమించుటకు కొంతమంది రైతులు కలిసి వారం రోజుల వ్యవధిలో 3-4 నారుమడులు పెంచుట వలన ఒక నారుమడిలోని నారును సమయానికి వేయలేనప్పుడు వేరొక నారుమడిలోని నారును వాడుకోవటానికి వీలుంటుంది.

 దారులు వదలడం

 వరిలో ప్రతి రెండు మీటర్లకు దారులు వదలడం వరిచేలో గాలి బాగా పోసుకోవడానికి, పురుగులు, తెగుళ్ళ ఉధృతి తగ్గడానికి బాగా ఉపయోగపడతాయి. అయితే ముందు పొలమంతా నాటువేసి తరువాత రెండు మీటర్లకు ఒక తాడు కట్టి దానికి రెండు పక్కలా మొక్కలను తీసి మధ్యలో నాటుతారు. ఈ దారులు ఇతర అంతర కృషి పనులకు, పరిశీలనకు కూడా బాగా ఉపయోగపడుతుంది.

 దూరదూరంగా నాటడం:

 శ్రీ పద్ధతిలో వరుసకూ, వరుసకూ మధ్య, మొక్కకూ మొక్కకూ మధ్య కనీసం 10 అంగుళాల ఎడం      ఉండేటట్లు చూసుకోవాలి. ఒక్కొక్క కుదురుకి ఒకటి లేదా రెండు మొక్కలను మాత్రమే పెట్టాలి. మొక్కలను వరుసల్లో పెట్టడం, మొక్కల మధ్య ఎడం కోసం రైతులు చాలా రకాల పద్ధతులను ఉపయోగిస్తున్నారు. ఒకతాడుకు కావాల్సిన దూరంలో పుల్లలు కట్టి ఒక వరుస తరువాత ఒక వరుస వేస్తున్నారు. ఇలా కాకుండా 10/10 అంగుళాల దూరంలో నాట్లు వేయడానికి మార్కర్లు కూడా దొరుకుతున్నాయి. చాలా ప్రాంతాలలో రైతులు వారి వారి నేలలకు అనువైనటువంటి చాలా రకాల మార్కర్లు తయారుచేసుకుంటున్నారు.

 వరిలో ప్రతీ 2 మీటర్లకు దారులు వదలాలి. శ్రీ పద్ధతిలో మార్కర్‌తో గుర్తులు పెడుతున్నప్పుడు ప్రతీ 8 వరుసలకు 12-14 అంగుళాల దారి వదిలి మళ్ళీ మార్కర్లు లాగాలి. ఈ దారులు నాట్లు వేయడానికి మరియు ఇతర అంతర కృషి పనులకు వీలుగా ఉంటుంది. వరిచేలో గాలి బాగా పోసుకోవడానికి, పురుగులు, తెగుళ్ళ ఉధృతి తగ్గడానికి ఈ దారులు ఉపయోగపడతాయి. గట్లవెంట, దారుల వెంట మొక్కలు ఆరోగ్యంగా పెరుగుతాయి. ఈ దారులు కొన్ని సందర్భాల్లో మురుగు నీరు / ఎక్కువైన నీరును తీసేందుకు కూడా ఉపయోగపడుతాయి.

 వరి నారును ప్రధాన పొలంలో నాటడానికి ముందు 2 లీటర్ల ఆవుమూత్రం, 1 కిలో పశువుల పేడ, 1 కిలో మట్టి (గట్టు లేదా పుట్టమన్ను) 150 గ్రాముల ఇంగువ, 10 లీటర్ల నీటిలో కలిపి ద్రావణం తయారు చేసుకోవాలి. నారును ఆ ద్రావణంలో ముంచి నాటుకోవాలి.

 కాలి బాటలు వదలటం

 వరిని ఏ పద్ధతిలో పండించినా కనీసం ప్రతి రెండు మీటర్లకు దారులు వదలడం వలన వరిచేలో గాలి బాగా పోసుకోవడానికి పురుగులు, తెగుళ్ళ ఉధృతి తగ్గడానికి బాగా ఉపయోగపడుతుంది. గట్ల వెంట, దారుల వెంట మొక్కలు ఆరోగ్యంగా పెరుగుతాయి. ఇతర అంతర కృషి పనుల పరిశీలనకు కూడా ఈ కాలిబాటలు వుపయోగపడతాయి. ముందు పొలం అంతా నాటు వేసిన తర్వాత 2 మీటర్లకు ఒక తాడు కట్టి దానికి రెండు పక్కలా మొక్కలను తీసి మధ్యలో నాటాలి.

 నేరుగా విత్తడం

 కొన్ని ప్రాంతాలలో వరిని నేరుగా విత్తే అలవాటు ఉంది. ఈ విధానాన్ని శ్రీ పద్ధతిలోనూ ఉపయోగించు కోవచ్చు. శ్రీ పద్థతిలో నాటు వేసేంత దూరంలో  నేరుగా విత్తనం వేయవచ్చు. విత్తనానికి మట్టి పట్టించి, పెళ్ళలు (పైల్లెట్స్‌) చేసి విత్తే ప్రయోగాలు కొన్నిచోట్ల జరుగుతున్నాయి. గొట్టం ద్వారా విత్తనాన్ని కిందకి వదిలే ప్రయోగాలు శ్రమను తగ్గించటానికి ఉపయోగపడతాయి. నాటు నేరుగా విత్తడానికి మాదిరిగానే పొలం తయారు చేసి, మార్కర్‌లాగి ఉంచుకోవాలి. అంతకు మూడు రోజుల ముందే విత్తనం నానబెట్టి, మండె కట్టాలి. పూసిన విత్తనాన్ని మార్కర్‌ గీతలు కలిసిన చోట 1-3 వరకు జారవిడవవచ్చు. వెనక ఇంకొక మనిషి సేంద్రియ ఎరువుతో విత్తనాన్ని కప్పుకుంటూ వెళ్ళాలి.

 పరికరాల బ్యాంకు 

ఖర్చు పరంగా కానీ, అందుబాటు పరంగా కానీ వీడర్లు లేదా మార్కర్ల విషయంలో రైతులు ఇబ్బంది పడకుండా ఉండడానికి ఇదొక పరిష్కారం.. ఒక ఊరికో లేదా ఒక రైతు బృందానికో కొన్ని మార్కర్లు, వీడర్లు కలిపి పరికరాల బ్యాంకు ఉంటే, అవసరాన్ని బట్టి వాటిని వాడుకోవచ్చు.

చట్టబద్ధంగా లేబుళ్లపైనా, కరపత్రాల్లోనూ క్రిమి సంహారక మందులకు సంబంధించి ఈ దిగువ సమాచారాన్ని ఇవ్వాలి. మీరు తీసుకున్న క్రిమి సంహారక మందుతోపాటు ఈ సమాచారం ఇవ్వకపోతే దాని తయారీదారు లేదా మీరు కొన్న దుకాణాదారు మిమ్మల్ని మోసం చేసినట్లుగా పరిగణించాలి. ఇలా సమాచారం ఇవ్వకపోవడం, నైతికంగా చట్టపరంగా రెండు విధాలా కూడా సరైనది కాదు. దీనిని అందరూ ప్రతిఘటించాలి. 

ప్రభుత్వం రూపొందించిన కీటక సంహారకాల నియమాలు (1971) ఇలా వున్నాయి. 

క్రిమి సంహారకం ప్యాకింగ్‌, లేబులింగ్‌ల సమాచారం: 

• ప్యాక్‌ చేయకుండా, లేబుల్‌ చేయకుండా ఆ క్రిమి సంహారకాన్ని అమ్మకూడదు. ఏ వ్యక్తి కూడా నిబంధనల ప్రకారం ప్యాక్‌ చేయని, లేబుల్‌ చేయని క్రిమి సంహారకాల్ని నిల్వ వుంచటం గాని, ఇతరులకు పంపిణీ చేయడం గాని నిషిద్ధం. 

ఈ నియమాల ప్రకారం క్రిమి సంహారకాల్ని లేబుల్‌ చేయకుండా, ప్యాక్‌ చేయకుండా అమ్మరాదు. 

క్రింది సమాచారాన్ని లేబుల్‌ మీద ముద్రించి గాని, చెరిగిపోని సిరాతోరాసి కానీ ఆ లేబుల్‌ను మందు డబ్బా లేదా సీసా మీద అంటించాలి. అదేవిధంగా మందు పాత్ర వున్న ప్యాకింగ్‌ కవరుపై కూడా సమాచారం ఇవ్వాలి. ఇవ్వవలసిన సమాచారం. 

• తయారు చేసిన సంస్థ పేరు.
• క్రిమి సంహారక మందు పేరు (వ్యాపార నామం లేదా రసాయన నామం. ఈ పేరుతో దానిని అమ్ముతారు)
• కీటక నివారిణి రిజిస్ట్రేషన్‌ సంఖ్య
• అసలు మందుతో కలిసి వున్న పదార్థాలు, వాటి శాతాలు
• మొత్తం ఘన పరిమాణం (ఇది క్రిమిసంహారిణిది మాత్రమే, డబ్బా, ఇతర పదార్థాలది కాదు. దీన్ని భార రూపంలో, సంహారకం యూనిట్ల రూపంలో మెట్రిక్‌ పద్ధతిలో ఇవ్వాలి).
• బ్యాచ్‌ సంఖ్య
• వాడుక గడువు తేదీ, అంటే మందు ప్రభావం పనిచేసే ఆఖరు తేదీ
• మందు విషపూరితమైనదైతే దానికి విరుగుడు పదార్థాల సమాచారం 
• పాత్ర మీది లేబుల్‌ ఊడిపోరాదు. 
• లేబుల్‌ మీద 1/16 భాగం కంటే తగ్గని ప్రదేశంలో డైమండ్‌ (చతురస్రం) గుర్తుని రెండు త్రిభుజాల కలయికగా ముద్రించి, దాని పై త్రిభుజంలో సబ్‌రూల్‌-4 సమాచారానికి అనుగుణంగా గుర్తు, సంకేతం వుండాలి. కింది త్రిభుజంలో సబ్‌ రూల్‌-5 ప్రకారం ప్రత్యేకమైన రంగు ముద్రించాలి. 

  సబ్‌ రూల్‌ 3 ప్రకారం, చతురస్రం (డైమండ్‌)లోని పై త్రిభుజంలో కింది గుర్తులు, వాటికి సంబంధించిన స్టేట్‌ మెంట్‌లు వుండాలి. 

• మొదటి తరగతికి చెందిన అత్యధిక విషపూరిత (Extremety Toxic) క్రిమి సంహారకాలకు పుర్రె, రెండు క్రాస్‌ ఎముకల గుర్తు వుండాలి. విషం (Poison) అని ఎరుపు అక్షరాలతో ముద్రించాలి.
• త్రిభుజం బయట అదే లేబుల్‌పై క్రింది సమాచారం కూడా వుండాలి. 
• పిల్లలకు దూరంగా వుంచండి.
• మందు తాగినా, విష ప్రభావ లక్షణాలు కన్పించినా వెంటనే డాక్టర్‌ను పిలవాలి. 

• రెండో తరగతి Highly Toxic (అధిక విషం) క్రిమి సంహారకాలకు త్రిభుజంలో విషం (Poison) అని పసుపుపచ్చ రంగులో ముద్రించి వుండాలి. పిల్లలకు దూరంగా వుంచండి అన్న వివరణను చతురస్రం బైట లేబుల్‌ మీద ప్రముఖంగా ముద్రించి వుండాలి. 
• మూడో తరగతి Moderately Toxic (ఒక మోస్తరు విషం) క్రిమిసంహారక మందులకు త్రిభుజంలోపల ప్రమాదం అని ముద్రించి త్రిభుజం బయట పిల్లలకు దూరంగా వుంచండి అని వుండాలి. 
• నాలుగో తరగతి క్రిమి సంహారకాలకు Slightly Toxic (తక్కువ విషం) అని త్రిభుజంలో వుండి బయట జాగ్రత్త (Coution) అని ముద్రించాలి.
• చతురస్రంలోని కింది త్రిభుజం సబ్‌ రూల్‌ 4 ప్రకారం వుంటుంది. దీనికి ఒక ప్రత్యేక రంగు పట్టికలో వరుస-1 ప్రకారం వుంటుంది. ఇది రెండో వరుసలో, క్రిమిసంహారకం విష ప్రభావం ఆధారంగా వుంటుంది. (పట్టికలో చూడండి)
• సబ్‌ రూల్స్‌ 3, 4, 5ల ప్రకారం తీసుకొన్న జాగ్రత్తలతో పాటు ప్యాకేజి లేబుల్‌పై అవి తేలికగా మండే పదార్థాలూ, వేడికి దూరంగా వుంచాలి వంటి సమాచారం కూడా వుండాలి. 
• లేబుళ్ళపై హిందీ, ఇంగ్లీషుల్లోనూ ఇంకా అవి వాడే ప్రాంతాల్లోని ప్రాంతీయ భాషల్లోనూ సమాచారం ముద్రించాలి. 
• సురక్షితం, విషం కాదు, ప్రమాదకారి కాదు లాంటి పదాలను లేబుళ్ళపై ముద్రించరాదు.

కరపత్రంపై వుండవలసిన సమాచారం: 

• క్రిమి సంహారకం మొక్కల తెగుళ్ళు, పురుగులు, హానికర జీవులు, కలుపు మొక్కలు, జంతువులు మొదలైన వాటిలో దేనికి పనిచేసేది, ఎంత పరిమాణంలో వాడాలి వంటి వివరాలు, మందును వాడే సరియైన పద్ధతి.
• మనుషులకు, జంతువులకు ఆ క్రిమి సంహారకం వల్ల సంభవించగల హాని, దానికి విరుగుడుగా తీసుకో వలసిన చర్యలు, అసలు ఆ హాని జరగకుండా తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలు.
• ఆ క్రిమి సంహారకం పేలుడు, తేలిగ్గా మండటం వంటి లక్షణాలు లదా, దానికి ఎలా జాగ్రత్తపరచాలి వంటి వివరణలు.
• మందు వాడిన తరువాత పాత్రలను ప్రమాద రహితంగా పారవేసే విధానాలు
• మందు విషపూరితమైనదైతే దానికి వాడవలసిన విరుగుడు పదార్థం సమాచారం లేబుల్‌, కరపత్రం రెండింటిపై ముద్రించాలి. 
• క్రిమి సంహారకంతో గొంతు, ముక్కులు, చెవులు,      కళ్ళు, చర్మం లాంటివి ప్రభావితమయ్యే అవకాశం వుంటే ఆ విషయం స్పష్టంగా పేర్కొవాలి.

పట్టిక

LD50 ఎంత తక్కువైతే ఆ క్రిమి సంహారక మందు అంత ఎక్కువ విషపూరితమన్న మాట.

సోకే పశువులు: గేదె, ఆవు.

సోకే కాలం: అన్ని కాలాల్లోనూ…

లక్షణాలు: 

– కొద్దిగా జ్వరం

– పొదుగు మీద పొంగు బొబ్బలు.

– పొదుగు మీది బొబ్బలు తొందరలోనే పొక్కులు కడతాయి. 

– పశువు నుంచి పశువుకి వేగంగా వ్యాపిస్తుంది.

– పుళ్ళు మనుషులకు కూడా అంటుకుంటాయి. 

– పాలు పిండే వారి చేతుల్లో మోహంలో కూడా పుళ్ళు, దురద కనిపించవచ్చు.

కారణం : వైరస్‌

వ్యాపించే పద్ధతి: 

వైరస్‌ సోకిన పదార్థాలను అంటుకోవటం, తినడం, జబ్బు సోకిన పశువులతో దగ్గరగా వున్నప్పుడు మనుషులకు కూడా వస్తుంది. 

ముందు జాగ్రత్తలు: 

పరిశుభ్రత అవసరం. జబ్బు సోకిన పశువును తక్కిన వాటి నుంచి దూరంగా వుంచాలి. జబ్బు పడ్డ పశువుతో పని చేసే మనుషులు, ముఖ్యంగా పాలు పిండేవారు, పాలు పితకడానికి ముందు, పిండిన తరువాత మరో పశువును అంటుకోనే ముందు చేతులు శుభ్రంగా కడుక్కోవాలి. 

ప్రథమ చికిత్స: 

పశువును జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి. గంజి, అంబలి వంటి పోషక విలువలున్న తేలిక ఆహారాన్ని ఇవ్వాలి. హైమాక్స్‌ ఆయింట్‌మెంట్‌, వేపనూనె పొంగు బొబ్బలకు రాయండి.

మియోపతి: 

ూదయం: రుస్‌టాక్స్‌ 200 ఒక డోస్‌. అరగంట తరువాత యాంటిమోనియం టార్ట్‌ 200 ఒక డోసు.

మధ్యాహ్నం: పల్సటిల్లా 200 ఒక డోసు

సాయంత్రం : నాట్‌మూర్‌ 200 ఒక డోసు

రాత్రి: ఆర్సెనిక్‌ అల్బమ్‌ 200 ఒక డోసు

గమనిక: రుస్‌టాక్స్‌, పల్సటిల్లాలను జబ్బులేని పశువులకు కూడా ఇవ్వాలి. జబ్బురాకుండా అది సహాయపడుతుంది.

వాతావరణం:

మునగ ఉష్టమండలపు పంట. వేడి, పొడి వాతావరణం బాగా అనుకూలం. అధిక చలిని, మంచును తట్టుకోలేదు. 20-25 సెంటీగ్రేడ్‌ ఉష్ణోగ్రత గల ప్రాంతాలు అనుకూలం.

ప్రవర్థనం: 

మునగను ఎక్కువగా విత్తనం ద్వారా మరియు లావుపాటి కొమ్మల ద్వారా ప్రవర్ధనం చేయవచ్చు. సాధారణంగా బహువార్షిక మునగను 90-100 సెం.మీ. పొడవు. 5-8 సెం.మీ. మందం గల కొమ్మల ద్వారా, ఏకవార్షిక రకాలను విత్తనం ద్వారా వ్యాప్తి చేస్తారు. 

నేలలు:

మునగ సాగుకు అన్ని నేలలు అనుకూలమే. కాకపోతే మంచి దిగుబడులను పొందడానికి సారవంతమైన ఎర్ర గరప నేలలు బాగా అనుకూలం. మురుగు నీరు పోయే సౌకర్యం గల నల్లరేగడి నేలలు కూడా అనుకూలం. కొద్దిపాటి సున్నం ఉన్న నేలల్లో కూడా మునగ నుంచి మంచి దిగుబడులను పొందవచ్చు.

విత్తన రకాలు : 

రకం పేరు: పి.కె.యమ్‌-1

1. మొక్క 4-6 మీటర్ల ఎత్తు పెరుగుతుంది. 

2 విత్తిన 160-170 రోజులకు పూతకు వస్తుంది. 

3. కాయ పొడవు 65-70 సెం.మీ ఉంటుంది. 

4. మొక్కకు 200 – 225 కాయల దిగుబడి వస్తుంది. 

5. మార్కెట్‌లో మంచి డిమాండ్‌ ఉన్న రకం. 

6. ఎండిపోయిన కాయల నుండి విత్తనాలను సేకరించి, ఉపయోగించ వచ్చు.

రకం పేరు: జాఫ్నా

బహువార్షిక రకం. కాయలు 60-90 సెం.మీ. పొడవుతో గుజ్జు మెత్తగా రుచిగా ఉంటుంది.

విత్తన మోతాదు:

ఏకవార్షిక రకం: ఎకరానికి 250 గ్రా. విత్తనం సరిపోతుంది. 

బహువార్షిక రకం: 640 కాండం ముక్కలు అవసరం.

విత్తన శుద్ధి:

విత్తనాలను బీజామృతంతో గానీ, బీజరక్షతో గానీ విత్తన శుద్ధిచేసి విత్తుకోవాలి. 

ఎరువులు:

పొలాన్ని 3-4 సార్లు బాగా దుక్కిచేసి, ఆఖరి దుక్కిలో ఎకరాకు 8-10 టన్నుల పశువుల ఎరువు వేసి కలియదున్నాలి. లేదా ప్రతి గుంతకు 10 కి. పశువుల ఎరువుతో పాటు 250 గ్రాముల వేపపిండి వేసుకొని నీరు పారించాలి.

విత్తే విధానం: 

మునగ విత్తనాన్ని నేరుగా పొలంలో విత్తుకోవచ్చు. లేదా నారుమడి వేసి నారును పొలంలో నాటుకోవచ్చు. ఈ రెండింటిలో నారును తయారు చేసుకొని పొలంలో నాటుకోవడమే మంచి పద్దతి.

ఒక్కో విత్తనాన్ని ఒక్కో పాలిథిన్‌ సంచిలో విత్తుకొని రోజు విడిచి రోజు నీరు పెడుతూ 30-40 రోజుల తర్వాత పొలంలో నాటుకోవచ్చు.

నాటేకాలం:

మునగను జూన్‌ నుండి ఆగస్టు మాసాలలో నాటుకోవడం లాభదాయకం. అంటే సుమారుగా ఫిబ్రవరి – మార్చి మాసాలలో కాయలు కోతకు వస్తాయి. కనుక ఫిబ్రవరి – మార్చికి 7-8 నెలల ముందుగా మొక్కలను నాటుకోవడం మంచిది.

నాటే దూరం:

నేలను చదును చేసి 2.5 మీ. ఎడంలో వరుసలను ఏర్పరుచుకొని, ఒక్కో వరుసలో 2.5 మీ. ఎడంలో 45x45x45 ఘనపు సెం.మీ. గుంతలు తీసి మొక్కలను నాటుకోవాలి. మొక్కలను నాటేటప్పుడు వేర్లకు ఏమాత్రం హాని కలిగించకుండా పాలిథీన్‌ సంచిని మాత్రమే తొలగించి, మట్టితో సహా మొక్కలను గుంతలలో నాటుకోవాలి. 

అంతర పంటలు:

మునగలో అంతర పంటలుగా అలసంద, బెండ, వంగ, గోరుచిక్కుడు ఫ్రెంచి చిక్కుడు మరియు ఆకు కూరగాయలను కూడా వేసుకోవచ్చు.

అంతరకృషి:

మొక్కలు 75 సెం.మీ. ఎత్తు పెరగగానే వాటి చివర్లు తుంచి వేస్తే ప్రక్క కొమ్మలు వచ్చి కాపు ఎక్కువగా వస్తుంది. ప్రక్క కొమ్మలు కూడా 2 అడుగులు లోపే తుంచి వస్తే మొక్కలు గుబురుగా పెరిగి ఎక్కువ పూత, కాత వచ్చే అవకాశముంది. ఫిబ్రవరి-మార్చిలో కాయలు కోసిన తర్వాత చెట్టును ఒక మీ. ఎత్తు వరకు కత్తిరించి, రెండో పంటకు పైన తెలిపిన మోతాదులో ఎరువు వేసి నీరు పెట్టాలి. ఏకవార్షిక రకాల నుండి ఈ విధంగా 3 సంవత్సరాల వరకు పంటను తీసుకోవచ్చు.

నీటి యాజమాన్యం:

నాటిన వెంటనే నీరు పెట్టాలి. నేల స్వభావాన్ని బట్టి 15-20 రోజులకు నీటి తడి ఇవ్వాలి. వర్షాకాలంలో సకాలంలో వర్షాలు పడితే మునగకు నీరు పెట్టక పోయినా దిగుబడిలో ఎటువంటి మార్పు ఉండదు. మునగ కొంత వరకు నీటి ఎద్దడిని తట్టుకోగలదు. కానీ పూత సమయాలలో నీటి పారుదలలో ఒడుదుడుకులుంటే పూత రాలిపోతుంది. పూత కాసే సమయాలలో 4-6 రోజుల ఒకసారి నీరు పెట్టుకుంటే మంచి దిగుబడులను పొందవచ్చు.

దిగుబడి : 

ఏక వార్షిక రకాలలో (పి.కె.యమ్‌-1) ఒక చెట్టు నుండి సంవత్సరంలో 250 కాయల దిగుబడిని పొందవచ్చు. బహువార్షిక రకాల్లో మొదటి రెండు సంవత్సరాలు ఒక్కో చెట్టు నుండి 80-90 కాయలు ఆ తర్వాత నుండి 500-600 కాయలు సంవత్సరానికి పొందవచ్చు.

సస్యరక్షణ

పురుగుల నివారణ: 

తామర పురుగులు:

ఇవి పంట చిగుళ్ళ నుండి రసం పీల్చడం వలన చిగురు గిడసబారిపోయి చిగుళ్ళు ఎండిపోతాయి. పూత, కాయ ఉండదు. నివారణకు వేపకషాయం లేదా నీమాస్త్రం 10 రోజుల వ్యవధిలో రెండు సార్లు పిచికారీ చేయాలి.

గొంగళి పురుగు: 

ఈ పురుగు వర్షాలు పడిన తరువాత పంటను ఆశించి రాత్రి వేళలో ఆకులను విపరీతంగా తిని, పగటి వేళ కాండం మీద ఒకే చోట గుంపుగా చేరుతాయి. లేత ఆకులకు నష్టం ఎక్కువగా కలిగిస్తాయి. నివారణకు పగటిపూట పురుగులకు మంట పెట్టాలి. కాండం ఆకులకు మంట తగలకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. 

కాండం తొలుచు పురుగు: 

ఈ పురుగును ఎక్కువగా పాత తోటలలో గమనించవచ్చు. లద్దె పురుగులు కాండంపై రంధ్రాలు చేసి లోపలికి తొలుచుకొని పోతాయి. పురుగు ఉధృతి ఎక్కువగా ఉంటే చెట్లు ఎండిపోతాయి. నివారణకు లద్దె పురుగు చేసిన రంధ్రాలలో ఇనుప చువ్వను చొప్పించి పురుగులను చంపేయాలి. పురుగు చేసిన రంధ్రాలలో వేప నూనె లేదా కిరోసిన్‌ ముంచిన దూదిని రంధ్రాలలో ఉంచి పైన తడి మట్టితో కప్పాలి. 

తెగుళ్ళ నివారణ : 

వేరుకుళ్ళు తెగులు: 

ఈ తెగులు వర్షాకాలంలో మురుగు నీరు పోయే సౌకర్యం లేని భూముల్లో ఎక్కువగా ఆశిస్తుంది. దీని వలన వేర్లు కుళ్ళిపోయి చెట్టు చనిపోతుంది. నివారణకు మొక్క మొదలు వద్ద మురుగు నీరు నిల్వ ఉండకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. చెట్టు మొదలులో ట్రైకోడర్మవిరిడీ కలిపిన పశువుల ఎరువును 5 కిలోల చొప్పున వేయాలి. మొక్క మొదళ్ళలో బోర్డోమిశ్రమం ద్రావణం పోయాలి.

వాతావరణం: 

చల్లని వాతావరణం అవసరం. పగటి ఉష్ణోగ్రత 320 సెల్సియస్‌ మరియు రాత్రి ఉష్ణోగ్రత 15-200 సెల్సియస్‌ మధ్య చాలా అనుకూలం. అధిక ఉష్ణోగ్రతలో దుంపల పెరుగుదల వుండదు.

నేలలు: 

నీటి పారుదల మరియు మురుగు నీటి వసతిగల ఇసుక లేక ఎర్రగరప నేలలు అనుకూలం. పి.హెచ్‌. 5.2-7 వుండి ఆమ్ల లక్షణాలు గల నేలలు, బరువైన నేలలు దుంపల పెరుగుదలకు అనుకూలం కాదు.

ఆలుగడ్డలో మంచి రకాలు

కుఫ్రీ లాలిమ: 

మొక్కలు మధ్యస్థ పొడవుతో, ఆకుపచ్చ ఆకులు కలిగి వుంటాయి. దుంపలు మధ్యస్థంగా, గుండ్రంగా లేత ఎరుపు రంగులో వుంటాయి. 90-140 రోజుల్లో కోతకు వచ్చి, ఎకరాకు 11-12 టన్నుల దిగుబడి నిస్తుంది.

కుఫ్రీ బాద్‌షా: 

మొక్కలు మధ్యస్థ పొడవుగా వుండి పాకే లక్షణం కలిగి వుంటాయి. ఆకులు లేత ఆకుపచ్చ రంగులో వుంటాయి. దుంపలు మధ్యస్థంగా వుండి, గుండ్రంగా తెల్లగా వుంటాయి. 90-140 రోజుల్లో కోతకొచ్చి ఎకరాకు 10-11 టన్నుల దిగుబడినిస్తుంది.

కుఫ్రీ చంద్రముఖి: 

మొక్క కొంత వరకు పాకే లక్షణాన్ని కలిగి వుంటుంది. ఆకులు వెడల్పుగా వుండి దుంప పెద్దగా గుండ్రంగా వుంటుంది. దుంప పైపొర గోధుమ రంగులో వుండి, కళ్ళు పైపైన వుంటాయి. కండ లేపసుపు రంగులో వుంటుంది. 90-100 రోజుల్లో ఎకరాకు 10 టన్నులు దిగుబడినిస్తుంది.

కుఫ్రీ సింధూర్‌: 

మొక్కలు నిలువుగా, ఆకులు చిన్నవిగా వుంటాయి. దుంపలు మధ్యస్థంగా, గుండ్రంగా కళ్ళు తక్కువగా వుండి, లోతుగా వుంటాయి. కండ లేత పసుపు రంగులో వుంటుంది. 110 రోజుల్లో కోతకు వచ్చి, ఎకరాకు 9-10 టన్నుల దిగుబడినిస్తుంది. లేట్‌ బ్లైట్‌ తెగులును తట్టుకొంటుంది. మన రాష్ట్రంలో పండించటానికి మరియు నిల్వ చేయటానికి అనువైన రకం.

విత్తనశుద్ధి :

విత్తనం ద్వారా ఆలుగడ్డ వేసుకున్నప్పుడు విత్తనశుద్ధి తప్పకుండా పాటించాలి.

పంటకాలం: 

రబీ కాలం సాగుకు అనుకూలం. అక్టోబరు రెండవ పక్షం నుండి నవంబరు మొదటి వారం వరకు నాటుకోవచ్చు. కొన్ని పరిస్థితులలో ఖరీఫ్‌ పంటలు దెబ్బ తిన్నప్పుడు సెప్టెంబరు ఆఖరులో కూడా నాటుకోవచ్చు.

నేల తయారీ: 

నేలను 4-5 సార్లు దున్ని, ఎకరాకు 10-12 టన్నుల పశువుల ఎరువు వేసి కలియదున్ని చదును చేయాలి. 50 సెం.మీ. ఎడంతో బోదెలు మరియు కాలవలు చేయాలి.

విత్తటం: 

తెగులు సోకని, ఆరోగ్యమైన దుంపలను ఎన్నిక చేసుకోవాలి. దాదాపు 30-40 గ్రా. బరువుతో, 2-3  కళ్ళు వుండి, అప్పుడే మొలకెత్తటం ప్రారంభించిన వాటిని విత్తటానికి ఎంపిక చేయాలి. ముక్కలు చేసిన విత్తన దుంపలు ఎకరాకు 6 నుండి 8 క్వింటాళ్ళు అవసరం వుంటుంది. విత్తనాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందే శిలీంద్రాల నివారణకు విత్తనశుద్ధి తప్పనిసరిగా చేయాలి. బోదెలకు ఒక ప్రక్కగా కళ్ళు పై భాగం వైపు వుండేటట్లుగా విత్తన దుంపలను నాటాలి. మొక్కల మధ్య 20 సెం.మీ., వరుసల మధ్య 50 సెం.మీ. ఎడం వుండాలి.

అంతరకృషి: 

అభివృద్ధి చెందుతున్న దుంపలపై సూర్యరశ్మి పడితే, దుంప ఆకుపచ్చ రంగుకు మారుతుంది. కాబట్టి విత్తిన 30 రోజుల తర్వాత సుమారు 3-4 సార్లు మట్టిని ఎగదోయాలి.

త్వరగా మొలకెత్తటానికి (నిద్రావస్థను తొలగించడానికి):

శీతల గిడ్డంగుల నిల్వ నుండి తీసిన ఆలుగడ్డ విత్తన దుంపలను త్వరితంగా మొలకెత్తించడానికి, వాటిని 30 సెం.మీ. మందం కన్నా మించకుండా నీడలో పరచి కనీసం 7-10 రోజుల పాటు ఆరనీయాలి. గాలి చొరబడడానికి 2-3 సార్లు విత్తన దుంపలను తిరగ తిప్పాలి. పెద్ద సైజు దుంపలను శుభ్రంగా నీటిలో కడిగి    30-40 గ్రా. ఉండేలా దుంపలను ముక్కలుగా కోయాలి.

నీటి యాజమాన్యం:

నేలను, వాతావరణాన్ని దృష్టిలో వుంచుకొని నీరు పెట్టాలి. చల్కా నేలల్లో, మొలకెత్తడానికి ముందు 7-8 రోజుల వ్యవధితోనూ, దుంప ఏర్పడేటపుడు 4-5 రోజుల వ్యవధితోనూ నీరు పెట్టాలి.

సస్యరక్షణ

పురుగులు, తెగుళ్ళ నివారణ …

• పంటచుట్టూ రక్షక పంటగా జొన్న, మొక్కజొన్న లేదా సజ్జ పంటను వేసుకోవాలి. 
• దుంపల ద్వారా ఆలుగడ్డ వేసుకున్నప్పుడు దుంపలను పైన తెలిపిన తయారు చేసుకున్న ద్రావణంలో ముంచి విత్తనశుద్ధి చేసుకుని నాటుకోవాలి. 

దుంప తొలిచే పురుగులు 

(ట్యూబర్‌ మాత్‌): 

ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుతున్నప్పుడు దీని ప్రభావం ఎక్కువగా వుంటుంది. మన రాష్ట్రంలో ఈ పురుగు ఉధృతి చాల తక్కువగా వుంది.

నివారణ పద్థతులు: 

• దుంపలను బయటపడకుండా ఎప్పటికప్పుడు బోదెల పైకి మట్టి ఎగదోయాలి.
• పురుగు ఆశించిన దుంపలను గుర్తించి ఏరి నాశనం చేయాలి.
• దుంపపురుగు నివారణకు ముందు జాగ్రత్త చర్యగా ఆఖరి దుక్కిలో ఎకరానికి 1-2 క్వింటాళ్ళ వేపపిండి వేసుకోవాలి. 
• దీపపు పురుగు నివారణకు జిగురుపూసిన పసుపురంగు డబ్బాలను ఎకరానికి 15-20 అమర్చుకోవాలి.
• పేనుబంక నివారణకు 5 శాతం వేపకషాయం లేదా నీమాస్త్రం తయారు చేసి పిచికారీ చేసుకోవాలి. 
• పక్షిస్థావరాలను ఎకరానికి 15-20 అమర్చుకోవాలి. 
• లద్దెపురుగు నివారణకు ముందు జాగ్రత్త చర్యగా 5 శాతం వేపకషాయం లేదా నీమాస్త్రం తయారు చేసి 15 రోజుల వ్యవధిలో 2 సార్లు పిచికారీ చేసుకోవాలి. పురుగు పెరిగిన తరువాత పచ్చిమిర్చి వెల్లుల్లి ద్రావణం లేదా బ్రహ్మాస్త్రం తయారు చేసి పిచికారీ చేసుకోవాలి. 
• ఆకులు తినే పురుగు నివారణకు 5 శాతం వేపకషాయం లేదా నీమాస్త్రం తయారు చేసి పిచికారీ చేసుకోవాలి. 
• ఆకు ఎండు, ఆకుమచ్చ తెగులు మరియు లేట్‌/అర్లీ బ్లైట్‌ వల్ల ముదురు గోధుమరంగు మచ్చలు ఆకులపై ఏర్పడతాయి. దీని నివారణకు పులిసిన పుల్లటి మజ్జిగ (ఆరు లీటర్ల మజ్జిగ వందలీటర్ల నీటిలో) లేదా పశువులపేడ, మూత్రం, ఇంగువ ద్రావణం లేదా పిచ్చితులసి కషాయం (ఐదుకిలోలు వందలీటర్ల నీటిలో) పిచికారీ చేసుకోవాలి. 
• బ్యాక్టీరియా కుళ్ళు తెగులు దుంపలకు ఆశించడం వల్ల దుంపలు కుళ్ళిపోతాయి. ఈ తెగులు నివారణకు విత్తడానికి ముందు దుంపలను పైన తెలిపిన విత్తనశుద్ధి ప్రకారం విత్తనశుద్ధి చేసుకుని నాటుకోవాలి. 
• రిమ్ము తెగులువలన (రింగ్‌రాట్‌) ఆకులు పసుపుగా మారి వడలి పోతాయి. మొక్క కూడా వడలి పోయినట్లుగా కనిపిస్తుంది. గడ్డ లోపల పెద్దమచ్చలు ఏర్పడతాయి. ఈ తెగులు సాధారణంగా దుంపల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. దుంపలను పైన తెలిపిన విధంగా విత్తనశుద్ధి చేసుకోవాలి.