Successful leaders demonstrate the following five leadership qualities in their personal and professional lives, inspiring others to take action and set a course for future success. Strong leaders also practice key behaviors on a regular basis in order to strengthen the positive impact of these qualities.

1. They are self-aware and prioritize personal development.

Effective leaders focus on developing their emotional intelligence, Goode says. Leaders that work to refine this quality are more adaptive, resilient, and accepting of feedback from others. They are also effective listeners and open to change.

How You Can Improve:

The following behaviors will help you focus on your self-awareness and personal development to develop this important leadership quality.

• Set goals, prioritize goals, and take responsibility for accomplishing them. Also, take responsibility for falling short of your stated goals or making mistakes along the way.
• Successful leaders focus on the big picture, avoid distractions, and don’t get bogged down by small, tactical details. Practice these behaviors to promote effective management of your time and attention.
• Set boundaries between your personal and professional lives. Remember that your organization will follow your lead—if they see you working long into the night, they will assume that they have to do the same.
• Retain awareness of your strengths, weaknesses, and any potential sources of bias that may impact your thinking and decision-making. Conduct self-assessments and seek feedback from your team, and set improvement goals with measurable targets in areas where you have room to grow.
• Accept that things can and will go wrong. This anticipation will help you respond in a thoughtful way that does not make a difficult situation even worse.

2. They focus on developing others.

This leadership quality builds on the principles of the situational leadership theory, which suggests that effective leaders adapt to whether an individual or group is ready, willing, and able to take specific action. Delegating, coaching, and mentoring are important tasks for situational leadership, Goode says.

How You Can Improve:

These behaviors will help you demonstrate leadership ability by developing others within an organization.

• Recruit and develop a team with diverse skills and backgrounds, and give the team members both the tools and the space to build trust among each other.
• As a coach, show empathy as well as strength. Effective leaders know how to be assertive and kind at the same time.
• Delegating responsibility can be harder than completing the task yourself, but this allows you to see what a team is capable of doing. Accomplishing difficult tasks helps a team build confidence and continue its path to growth.
• Make genuine connections with those outside your organization. Actively seek out people who will make your team stronger, even if their expertise doesn’t perfectly match the needs you have at the moment.
• Make training a priority within your organization—and balance it with a culture that allows team members to thrive. As Richard Branson famously said, “Train people well enough so they can leave, but treat them well enough so they don’t want to.”

3. They encourage strategic thinking, innovation, and action.

“As a leader, you have to look forward. You have to think about where the organization is going,” Goode says.

Leaders must consider internal organizational factors, such as product roadmaps and staffing needs, as well as external factors, including government regulations and technology advancement, when making strategic business decisions.

How You Can Improve:

Emphasizing the following behaviors will help develop leadership qualities related to strategic thinking, innovation, and action.

• Maintain a flexible mindset and be willing to try new ideas. This is especially true for leaders at startups, where company goals are frequently changing and rigid plans may be hard to follow.
• Take a genuine interest in your company and the business it operates in. Your team will feed off of your enthusiasm for what you do—or else take the wrong cues from your apathy.
• Focus on the future, understand that change is occurring all around you, and maintain a positive outlook.
• Encourage creativity and innovation in your team through exercises such as brainstorming or prototyping. Let business lines explore new ideas based on the output of these exercises.
• Set a practical vision and suitable targets for your company. Consider SMART goals that are specific, measurable, attainable, realistic, and timely.
• Make informed decisions. Leaders often have to make risky decisions, but you must be able to justify the course of action you are taking. Your team will take notice if you are making reckless decisions—and they will be likely to follow your lead.

4. They are ethical and civic-minded.

Strong leaders consider the ethical consequences of the decisions that they make—for both their customers and their teams.

How You Can Improve:

Taking these behaviors into account will increase your awareness of ethical practice and civic-mindedness, which reflects personal concern for the benefit of your entire organization and the community as a whole.

• Use your power and authority appropriately. Remember the old saying: Honesty is the best policy. When leaders are honest with employees, they reciprocate this trust, and the entire organization operates with integrity.
• Be open, transparent, and authentic. Your team should know what it is getting from you no matter the circumstances.
• Recognize the emotions that your team members are experiencing. Praise those who are succeeding and encourage those who are struggling. Never berate team members, publicly or privately.
• Take responsibility for your mistakes, and expect that of others on your team. But don’t stop there. Take the next step and make things right, even if it will hurt your organization’s bottom line. In the long run, the benefits of protecting your organization’s integrity and reputation will outweigh any short-term costs you might incur.

5. They practice effective cross-cultural communication.

Respected leaders are able to clearly communicate with individuals, business units, the entire company, and to stakeholders outside the organization. In an increasingly global economy, leaders must also acknowledge and respect different communication traditions, Goode says.

How You Can Improve:

Practicing these behaviors will help leaders increase the effectiveness of their communication.

• Explain everything from organizational goals to specific tasks and objectives in concise language. If anyone on the team is unaware of your expectations and falls short of meeting them, you are at fault for failing to express those expectations. Communicate these goals and targets frequently so that everyone in the organization knows what you, and they, are working toward.
• Understand the nuances of communicating over the phone, via email, and on social media. Identify your strengths and weaknesses for each mode of communication and work to improve where necessary.
• Embrace enthusiasm, confidence, inspiration, and excitement when you communicate. Optimistic leaders show that they believe their organization is working toward a better future, and that they value team members’ contributions to achieve that goal.
• Adapt your communication style to different cultural traditions when necessary. Some cultures expect explicit, specific messages, while others tend to rely on context between the lines. Some cultures also show emotion more readily than others.
• Remember that listening is just as critical to communicating as talking. Take the time to hear what others are saying—and make note of what they are not Ask follow-up questions if you don’t understand what they are trying to convey.

About Brian Eastwood

సగటు దిగుబడులు – పంట రుణం – పంటల బీమా – ఆదాయాలు – ఆరోగ్య సమస్యలు

(తెలంగాణా రాష్ట్రంలో పత్తి ఒక ప్రధానమైన పంట) 

1. 2019 ఖరీఫ్‌ పంటల సాగు వివరాల ప్రకారం రాష్ట్రంలో ఆగస్టు 21 నాటికి 17,61,598 హెక్టార్లలో పత్తి సాగయింది. సాధారణ పత్తి సాగు విస్తీర్ణం (17,24,982 హెక్టార్లు) మించి ఈ సంవత్సరం మరో 2 శాతం ఎక్కువ సాగయింది. 

2.మొత్తం సాధారణ పంటసాగు విస్తీర్ణం తెలంగాణాలో 43,34,487 హెక్టార్లు కాగా, అందులో 40 శాతం విస్తీర్ణంలో పత్తే సాగవుతున్నదంటే ఈ పంటకు ఉన్న ప్రాధాన్యతను అర్థం చేసుకోవచ్చు. 

3. తెలంగాణా రాష్ట్రంలో హైదరాబాద్‌ జిల్లాలో పంట సాగు భూములు లేవు. మిగిలిన 32 జిల్లాలకుగాను, ఒక్క మేడ్చల్‌ తప్ప, మిగిలిన 31 జిల్లాలలోనూ పత్తి సాగవుతున్నది. అన్ని రకాల భూములలోనూ పత్తిని సాగు చేస్తున్నారు. నీటి పారుదల సౌకర్యాల క్రిందే కాకుండా, వర్షాధార భూములలోనూ పత్తి పంట సాగు చేస్తున్నారు. దీని వల్ల ఆయా జిల్లాలలో సగటు దిగుబడుల మధ్య తీవ్ర వ్యత్యాసాలున్నాయి. 

4. పత్తి సాగు విస్తీర్ణం పెరగడంపై రైతు స్వరాజ్య వేదిక చేసిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, పత్తి సాగుకు బ్యాంకులు అందించే స్కేల్‌ ఆఫ్‌ ఫైనాన్స్‌ (ప్రస్తుతం హెక్టారుకు 87,500 రూపాయలు) కూడా ఒక ప్రధాన కారణమని అర్థం అయింది. అలాగే రాష్ట్రంలో కోతులు, అడవి పందుల వల్ల ఇతర పంటలు సాగు చేసే పరిస్థితి లేదనీ, ఈ జంతువులు పత్తి జోలికి రావుగనుక ఈ పంటను సాగు చేస్తున్నామనీ రైతులు చెప్పారు. వాస్తవానికి తాజా పరిస్థితులలో కోతులు, ఒక దశలో పత్తి కాయలను చెట్ల నుంచి తెంచి, కొరికి పడేస్తున్నాయని రైతులే చెబుతున్నారు. వర్షాభావ పరిస్థితులను, ఒక మేరకు పత్తి తట్టుకుంటుందనీ, మిగిలిన పంటలు తట్టుకోలేవనీ రైతుల అభిప్రాయం. పత్తిలో కనీస దిగుబడి తప్పకుండా వస్తుందని, పైగా పండగల సీజన్‌ అయిన అక్టోబర్‌, నవంబర్‌లలో పత్తి చేతికి వస్తుంది కనుక, రైతుల డబ్బు అవసరాలను తీరుస్తుందని, పత్తికి మార్కెటింగ్‌ వ్యవస్థ గ్రామ స్థాయి వరకు విస్తరించి ఉందని, మిగిలిన ఏ పంటకు ఇంత గ్యారంటీ లేదని, అందుకే పత్తిని సాగు చేస్తున్నామని రైతుల అభిప్రాయం.

5. దేశ వ్యాపితంగా పత్తి పంట సాగు, వినియోగం వివరాలు 

6. పత్తి ఉత్పత్తి, వినియోగం ప్రస్తుతం బేలన్స్‌ అవుతున్నది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో పత్తి విస్తీర్ణం, దిగుబడులు, ధరలు కూడా భారతదేశ మార్కెట్‌ను, రైతులను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. మన మిల్లుల అవసరాలను ప్రస్తుత పత్తి ఉత్పత్తి తీర్చగలుగు తున్నప్పటికీ, ఎగుమతులలో స్థబ్ధత వుంది. పైగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో పత్తి తక్కువ ధరలకు లభిస్తున్నప్పుడు, భారత మిల్లుల యాజమానులు కూడా, పత్తి దిగుమతుల కోసం పరుగులెత్తు తున్నారు. లేదా భారతదేశ మార్కెట్‌లో పత్తి ధరలను పడేస్తున్నారు. ఫలితంగా రైతులు, కేవలం వర్షాభావ పరిస్థితులలో దిగుబడులు తగ్గి మాత్రమే కాకుండా, పత్తి బాగా పండిన సందర్భాలలో కూడా రైతులకు ధరలు అందక నష్టపోతున్నారు. 

7. కనీస మద్ధతు ధరలు (ఎం.ఎస్‌.పి) ప్రకటించే పంటలలో పత్తి ఉత్పత్తికి సంబంధించి తెలంగాణా రాష్ట్రం 14 శాతం వాటాను కలిగి వుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వ్యవసాయ శాఖ అంచనా ప్రకారం పత్తి సగటు దిగుబడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంలో హెక్టారుకు 20 క్వింటాళ్ళు (ఎకరానికి 800 కిలోలు). వ్యవసాయ ఖర్చుల, ధరల నిర్ణాయక కమీషన్‌ (సి.ఎ.సి.పి) అంచనా ప్రకారం హెక్టారుకు 16 క్వింటాళ్ళ 63 కిలోలు (ఎకరానికి 660 కిలోలు). 

8. పత్తి పంటకు సంబంధించి సి.ఎ.సి.పి నివేదికలో మరికొన్ని అంశాలు మనం పరిశీలించాలి. 2019-20 సంవత్సరానికి కనీస మద్ధతు ధరలను ప్రకటించడానికి సాధారణంగా సి.ఎ.సి.పి. 2015-16, 2016-17 సంవత్సరాల ఉత్పత్తి ఖర్చులను పరిగణనలోకి తీసుకున్నది. ఈ నివేదిక ప్రకారం పత్తి పంట హెక్టారు ఉత్పత్తి ఖర్చు 2015-16లో 73,661.72 రూ.లు కాగా, అది 2016-17కు 83,117.08 రూ.లకు (అంటే హెక్టారుకు 10 వేల రూపాయలు) పెరిగింది. కానీ సగటు దిగుబడుల విషయానికి వస్తే 2015-16లో హెక్టారుకు 14.52 క్వింటాళ్ళు కాగా, 2016-17లో అది 18.29 క్వింటాళ్ళకు పెరిగింది. ఫలితంగా పంట సాగు ఖర్చు (ఎ2) + కుటుంబ శ్రమ విలువ (ఎఫ్‌.ఎల్‌) కలిపి 2015-16లో క్వింటాలుకు 3,633.23 కాగా 2016-17లో క్వింటాలుకు 2,935.34 రూపాయలకు పడిపోయింది. సమగ్ర ఉత్పత్తి ఖర్చు (సి2) క్వింటాలుకు 5,067.31 రూపాయల నుండి 4,544.69 రూపాయలకు పడిపోయింది. ఇవన్నీ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పత్తి పంట సాగు వివరాలు. తెలంగాణా రాష్ట్ర వివరాలు సి.ఎ.సి.పి. నివేదికలో లేవు. దేశ ఉత్పత్తిలో 14 శాతం వాటా కలిగి ఉన్న తెలంగాణా రాష్ట్ర పత్తి పంట వివరాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఎందుకు సి.ఎ.సి.పి.కి అందించడం లేదో మనకు అర్థం కాదు. దాని వల్ల మొత్తంగా మద్ధతు ధరలు పొందడంలో పత్తి రైతులు నష్టపోతున్నారన్నది వాస్తవం. 

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పత్తి పంట ఉత్పత్తి ఖర్చులు (హెక్టారుకు)

9. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ 2019-20 సంవత్సరం అంచనా ప్రకారం దిగుబడి 20 క్వింటాళ్ళు పత్తి పంట సమగ్ర ఉత్పత్తి ఖర్చు అంచనా 5,355 రూపాయలు (20 క్వింటాళ్ళుకు) కాగా సి.ఎ.సి.పి. అంచనా 5,103 రూపాయలు (16.63 

క్వింటాళ్ళు). 2019-20 సంవత్సరానికి ప్రకటించిన కనీస మద్ధతు ధర క్వింటాలుకు 5,550 రూపాయలు. అంటే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఖర్చుల అంచనా ప్రకారం రైతుకు క్వింటాలుకు నికరంగా మిగిలేవి 145 రూపాయలు. అంటే ఎకరానికి 8 క్వింటాళ్ళ చొప్పున నికర మిగులు 1,160 రూపాయలు. 8 నెలల పంటకు ఎకరానికి నికర మిగులు ఇది. సి.ఎ.సి.పి. లెక్క ప్రకారం చూసినా క్వింటాలుకు నికర మిగులు 497 రూపాయలు. అంటే ఎకరానికి 660 కిలోలకు గాను సుమారు 3,280 రూపాయలు మాత్రమే నికర మిగులు. 

10. పైగా సమగ్ర ఉత్పత్తి ఖర్చులలో పంట బీమా ప్రీమియం, రవాణా ఖర్చులు కలపడం లేదు. ఇది కూడా కలిపితే ఉత్పత్తి ఖర్చు మరింత పెరుగుతుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం మద్ధతు ధరలను ప్రకటించేటప్పుడు పంట సాగు ఖర్చు (ఎ2) + కుటుంబ శ్రమ (ఎఫ్‌.ఎల్‌)ను దృష్టిలో వుంచుకుని, కొంత మొత్తాన్ని కలిపి మద్ధతు ధరలను ప్రకటిస్తున్నది. సి2+50 శాతం ప్రాతిపదికన కనీస మద్ధతు ధరను నిర్ణయించాలని స్వామినాథన్‌ కమీషన్‌ సిఫారసు చేసినా, దానిని కేంద్ర ప్రభుత్వం పట్టించుకోవడం లేదు. 

11. తెలంగాణా రాష్ట్రంలో పత్తి పంటకు హెక్టారుకు 87,500 రూ.లు స్కేల్‌ ఆఫ్‌ ఫైనాన్స్‌ను ప్రాతిపదికగా తీసుకుని పంట బీమా మొత్తాన్ని నిర్ణయించారు. అంటే బ్యాంకులు ఇంత మొత్తాన్ని రైతుకు పంట రుణంగా ఇవ్వాలన్నమాట. పైగా బీమా మార్గదర్శకాల ప్రకారం బీమా ప్రీమియం మొత్తాన్ని రైతుకు ఇచ్చే రుణానికి అదనంగా కలిపి, పంట రుణంగా ఇవ్వాలి. కానీ చాలా సందర్భాలలో బ్యాంకులు స్కేల్‌ ఆఫ్‌ ఫైనాన్స్‌ ప్రకారమే రుణాలు ఇవ్వడం లేదు. 

12. 2019 మే 3న విడుదలైన వాతావరణ ఆధారిత పంట బీమా నోటిఫికేషన్‌ ప్రకారం క్లస్టర్‌ 1, క్టస్టర్‌ 3 జిల్లాలకు ఇఫ్కో – టోక్యో జనరల్‌ ఇన్సూరెన్స్‌ కంపెనీ, క్లస్టర్‌ 3, 4, 5, 6 లకు వ్యవసాయ బీమా కంపనీ పత్తి పంటకు బీమా చేస్తున్నాయి. ఈ కంపనీలు వసూలు చేస్తున్న మొత్తం ప్రీమియం రేట్లను చూస్తే, 5 జిల్లాలలో 22.25 శాతం, 6 జిల్లాలలో 22 శాతం 7 జిల్లాలలో 25 శాతం, 5 జిల్లాలలో 20 శాతం, 8 జిల్లాలో 15 శాతం చొప్పున ప్రీమియం వసూలు చేస్తున్నాయి. ప్రీమియం మొత్తంలో 5 శాతం రైతు వాటాగా చెల్లిస్తుండగా, మిగిలిన ప్రీమియం మొత్తాన్ని కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చెరిసగం భరిస్తున్నాయి. 

13. అంటే బీమా ప్రీమియం క్రింద రైతు వాటాగా హెక్టారుకు 4,375 రూపాయలు చెల్లించవలసి ఉంటుంది. అంటే ఎకరానికి కనీసం 1780 రూపాయలు అన్నమాట. రైతుకు నికర మిగులు, బీమా ప్రీమియం చెల్లింపుకు సరిపోయినంత కూడా లేదన్నమాట. నిజంగా బ్యాంకులు రైతులకు పంట రుణం ఇచ్చి, బీమా ప్రీమియం మినహాయించు కుంటే, ప్రకృతి వైపరిత్యాల సమయంలో రైతుకు పరిహారం వస్తుంది. లేనట్లయితే రైతు తీవ్రంగా నష్టపోయే ప్రమాదం వుంది. మరీ ముఖ్యంగా వర్షాధార ప్రాంత పత్తి రైతులు నష్టపోతారు.

14. ఏఏ సందర్భాలలో పత్తి రైతుకు పరిహారం అందుతుందో కూడా పరిశీలించాలి. ఈ పరిశీలనకు అత్యంత కీలకమైనది, నిర్ధిష్ట మండలంలో జూన్‌ నెల నుండీ సెప్టెంబర్‌ వరకూ కురిసిన వర్షపాతం రోజువారీ సమాచారం. 

కానీ, రైతులకు రోజు వారీగా, నెలల వారీగా, ప్రతి మండలం వారీగా, ఎంత వర్షపాతం ఉన్నదో తెలవడం లేదు. కాబట్టి తమకు ఇన్సూరెన్స్‌ వస్తుందో రాదో కూడా రైతులకు అంచనా ఉండడం లేదు.

పత్తి పంటకు బీమా ప్రీమియం అత్యధికంగా ఉంది.

బీమా మొత్తం హెక్టారుకు – 87,500 రూపాయలలో 

25 శాతం ప్రీమియం అంటే – 21,875/-

20 శాతం ప్రీమియం అంటే – 17,500/-

రైతు చెల్లించే 5 శాతం ప్రీమియం అంటే   – 4,375/- 

‘కాటనా’మిక్స్‌ (2019-20)

 తెలంగాణలో పత్తి పంట సాగు – పరిస్థితి

పత్తి పంటకు వాతావరణ ఆధారిత బీమా

1. నోటిఫికేషన్‌ తేది: 3-5-2019

2. మేడ్చల్‌ తప్ప అన్ని జిల్లాలు

3. క్లస్టర్‌ – 1, క్టస్టర్‌ -3 లకు ఇఫ్‌-కో, టోక్యో జనరల్‌ ఇన్యూరెన్స్‌ కంపనీ, క్టస్టర్‌ -2, 4, 5, 6 క్లస్టర్‌ ఎ.ఐ.సి. – బాధ్యత

4. పత్తి పంటకు బీమా మొత్తం – 87500 / హెక్టారుకు

పత్తికి సంబంధించి మరికొన్ని గణాంకాలు

2019-20 సి.ఎ.సి.పి. నివేదిక నుండి 

కార్మిక శాఖ ప్రకటించిన కనీస వేతనాలు : 

పత్తి నుండి వివిధ రకాల ూత్పత్తులు

– ఎగుమతి కోసం ూద్దేశించిన పత్తి బస్తాను క్యాండీ అంటారు. దీని బరువు – 365 కిలోలు.

– జిన్నింగ్‌ మిల్లులలో ప్యాకింగ్‌ బరువు – 170 కిలోలు (బేలు)

– క్వింటాలు పత్తి నుండి 33 కిలోల దూది, 66 కిలోల విత్తనాలు వస్తాయి. 

– జిన్నింగ్‌ మిల్లులకు, సి.సి.ఐ. 1 బేలు దూదికి 1150 రూపాయలు చెల్లిస్తుంది. 

– జిన్నింగ్‌ మిల్లుల ప్రాసెసింగ్‌లో వచ్చే గుడ్డి కాయల ధర కిలోకు 5-10 రూపాయలు.

– 1 క్వింటాలు పత్తి గింజల నుండి 18 కిలోల నూనె వస్తుంది. 

నాబార్డ్‌ సహకారంతో కృష్ణా, గుంటూరు, ప్రకాశం, నెల్లూరు జిల్లాల్లో ఏర్పడిన రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంఘాల సి.ఇ.ఓ.లకు మూడు రోజులు శిక్షణా తరగతులు సి.ఎస్‌.ఎ. ఆధ్వర్యంలో ఈ రోజు హైదరాబాద్‌లో ప్రారంభమయ్యాయి. ఈ తరగతులకు 25 ఎఫ్‌.పి.ఓ.ల నుండి సి.ఇ.ఓ.లు హాజరయ్యారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర వ్యవసాయరంగ సమస్యలు, ఎఫ్‌.పి.ఓ.ల నిర్మాణ లక్ష్యాలు, సి.ఇ.ఓ.ల బాధ్యతలు తదితర అంశాలపై చర్చ జరిగింది. ప్రభుత్వం గ్రామీణ ప్రజల లక్ష్యంగా తెచ్చిన వివిధ జీవోలు, చట్టాలు, వ్యవసాయ రంగానికి సంబంధించి ప్రాథమిక అంశాలపై కూడా వివరించాం. రెండవ రోజు శిక్షణా తరగతులలో ఈ సంఘాలకు లక్ష్యాలను నిర్ణయించుకోవడం, సంఘాల నిర్వహణలో మెళకువలు, సంఘాల నిర్వహణకు నియమ నిబంధనలు, రైతులలో వ్యవసాయంతో పాటు, ఇతర ఉపాధి అవకాశాలను ముఖ్యంగా ఇళ్ళ దగ్గర కోళ్ల పెంపకం, గ్రామంలో గొర్రెల, మేకల పెంపకం, అర ఎకరంలో కూరగాయల సాగు, జీవన ఎరువుల తయారీ, గ్రామ స్థాయిలో విత్తనోత్పత్తిని, సేంద్రియ వ్యవసాయంను ప్రోత్సహించడం తదితర అంశాలపై ఎఫ్‌.పి.ఓ.లు దృష్టి సాదించాలని, తద్వారా బయట కంపెనీల మోసాల నుండి బయటపడాలని చర్చ జరిగింది. తెలంగాణలో సి.ఎస్‌.ఎ. ప్రోత్సహించిన 11 ఎఫ్‌.పి.ఓ.లలో చేపడుతున్న వివిధ కార్యక్రమాలను గురించి ఆయా ఎఫ్‌.పి.ఓ.ల సి.ఇ.ఓ.లు వివరించారు. అలాగే ఎఫ్‌.పి.ఓ.ల నిర్వహణకు మేంటైన్‌ చేయాల్సిన రికార్డుల పై వివరించారు. మధ్యాహ్నం సి.ఎస్‌.ఎ., సహజ ఆహారం కార్యాలయాన్ని, ఆర్గానిక్‌ స్టోర్‌ను సందర్శించి అక్కడ జరుగుతున్న కార్యకలాపాలపై వివరాలు అడిగి తెలుసుకున్నారు. సహజ ఆహారం టీం ఆర్గానిక్‌ లంచ్‌ ఏర్పాటు చేసింది.